Zapomniane zabytki

Autorzy: Elżbieta Molak (historyk sztuki) i Ireneusz Racławicki (historyk), pracujący pod kierownictwem Romana Nowackiego - prof. Politechniki Opolskiej, starają się, pomimo naukowego charakteru cyklu, w sposób przystępny opisywać historię miejscowości, majątków ziemskich i związanych z nimi rodów. Istotnym elementem publikacji są również opisy architektoniczne, i to nie tylko pałaców czy dworów, ale także spichlerzy, stodół i innych obiektów gospodarczych, które powoli znikają z krajobrazu. Atrakcyjnym uzupełnieniem tekstu są zdjęcia archiwalne i współczesne, mapy i szkice. Ambicją Wydawnictwa jest opisanie wszystkich zespołów pałacowo-parkowo-folwarcznych na naszym terenie. Biorąc pod uwagę ich liczbę (około 300), przewidujemy wydanie sześciu tomów. Książka äZapomniane zabytki. Dwory i pałace wiejskie południowej Polski.ö Śląsk Opolski u tom I wychodzi naprzeciw popularyzacji szczególnego, dorobku Opolszczyzny Badając poszczególne majątki rycerskie (ich liczbę oceniamy na Opolszczyźnie na około 300, ilość parków jest zbliżona u ok.190 wpisanych jest do rejestru zabytków) wnioskujemy, że parki są nadal najbardziej zaniedbaną dziedziną ochrony, zarówno jako obszary przyrodniczo cenne jak i zabytki kultury. A przecież zachowane wartości historyczne parków świadczą o kulturowej ich obecności w organizacji przestrzeni wiejskiej. W wielu opisywanych parkach podworskich rosną okazałe drzewa rodzimych gatunków, które często są pozostałością lasu starszego od parku. Uznane jako pomniki przyrody z racji swego sędziwego wieku i wielkich rozmiarów budzą podziw i powszechne zainteresowanie. Obok drzew pochodzenia rodzimego spotykamy też cenne gatunki i odmiany drzew i krzewów ozdobnych sprowadzanych do Polski czasem z bardzo odległych krajów. Wskazują one na możliwość aklimatyzacji w określonych warunkach siedliskowych. Zróżnicowane zespoły roślinne kształtujące się na terenach parków, pod wpływem zmiennej presji człowieka, określają tempo i kierunek przemian szaty roślinnej tych obiektów.