Idea i forma:

Pierwsza polska powojenna synteza klasycznej myśli greckiej od jej najstarszych źródeł po pisma Platona, uwzględniająca liczne komentarze sięgające późnej starożytności. Autor opiera ją na gruntownej egzegezie kluczowych dialogów Platona oraz na szczegółowej analizie obszernego korpusu literatury starożytnej, m.in. Theogonii Hezjoda, fragmentów przypisywanych Ferekydesowi z Syros, orfikom, szkole pitagorejskiej, Anaksymandrowi, Heraklitowi, czy Empedoklesowi. Omawiane źródła przytacza we własnym przekładzie, co czyni wywód terminologicznie spójnym. Rdzeń książki stanowi próba rekonstrukcji struktury myśli Greków opartej na binarnym systemie przeciwieństw: fizycznych (elementów), metafi-zycznych, epistemologicznych oraz etyczno-politycznych, ze szczególnym uwzględnieniem relacji zachodzącej między metafizyką i polityką. Strukturalna analiza źródeł pozwala autorowi wyprowadzić wniosek o jedności myśli greckiej, która w opisach świata fizycznego opiera się na przeciwieństwach, lecz zarazem wskazuje na czynnik uprzedni, pozbawiony opozycji. Wniosek ten dotyczy zwłaszcza filozofii Platona, z obecnym w niej, ignorowanym przez stulecia, rozróżnieniem na związaną z przeciwieństwami formę (eidos) oraz pozbawioną opozycji ideę (idea). To kluczowe rozróżnienie pozwala zdaniem autora na przywrócenie pełni barw blaknącemu obrazowi filozofii Platona, której bez odróżnienia formy i idei nie sposób zrozumieć. Książka adresowana jest zwłaszcza do filozofów, filologów, historyków i politologów.