Kapitał ludzki i innowacyjność jako czynniki długookresowych przewag konkurencyjnych w handlu międzynarodowym:

Książka podzielona jest na dwie części. Pierwsza z nich (rozdziały 1-4) skupia się na zagadnieniach teoretycznych i metodyce badania międzynarodowej konkurencyjności, kapitału ludzkiego i innowacyjności oraz pokazuje wzajemne zależności między tymi zjawiskami. W rozdziale 1 przedstawiono kontrowersje wokół koncepcji konkurencyjności i jej mierzenia, odwołując się do dotychczasowego dorobku odpowiedniej teorii ortodoksyjnej i heterodoksyjnej o charakterze normatywnym. Szczególną uwagę zwraca się na problemy kształtowania się przewag komparatywnych i politykę kształtowania owych przewag (tzw. przewag konkurencyjnych) w handlu zagranicznym poszczególnych krajów i ich grup we współczesnej gospodarce światowej. Rozdział 2 poświęcony jest teoretycznym ujęciom kapitału ludzkiego i innowacyjności oraz sposobom pomiaru tych zjawisk. Efektem jest wyznaczenie wspólnych ram analizy obu zagadnień w odniesieniu do poszczególnych krajów - jest to koncepcja narodowego systemu innowacji. Jej szerszą charakterystykę i związek z konkurencyjnością zawarto w rozdziale 3 monografii. Relacje między narodowym systemem innowacji a konkurencyjnością gospodarek są analizowane przy wykorzystaniu koncepcji konkurencyjnej przewagi narodów M. Portera, rozszerzonej o aspekty powiązań międzynarodowych wskazywanych na gruncie teorii przez J. Dunninga i P. Krugmana. Novum tego ujęcia stanowi systemowe podejście do innowacyjności i próba uchwycenia dwukierunkowej relacji sprzężeniowej między systemem innowacji a konkurencyjnością w handlu zagranicznym. Na tej podstawie wskazuje się na trzy wymiary wzajemnych związków systemów innowacyjnych i konkurencyjności: wymiar technologiczny, instytucjonalny oraz międzynarodowy. Rozdział zamyka typologia narodowych systemów innowacji w gospodarce światowej, oparta na kryteriach opisujących innowacyjność i stopień rozwoju kapitału ludzkiego w poszczególnych krajach. Wyróżniono sześć głównych typów narodowych systemów innowacji. Uwzględniając ich cechy charakterystyczne, w kolejnym, 4 rozdziale poddano weryfikacji hipotezę dotyczącą zróżnicowanego wpływu w poszczególnych grupach państw determinant konkurencyjności (w tym w szczególności kapitału ludzkiego i innowacji) na przewagi konkurencyjne w handlu międzynarodowym. Druga cześć monografii (rozdziały 5-8) ma charakter empiryczny. Są to studia przypadków wybranych krajów, charakteryzujących się odmiennymi modelami narodowego systemu innowacji. Celem tej części monografii jest ilustracja teoretycznych ustaleń, które można ująć w stwierdzeniu, iż akumulacja i absorpcja wiedzy oraz innowacyjne zastosowanie technologii mogą być czynnikiem umożliwiającym skuteczne konkurowanie z państwami i regionami o niskich jednostkowych kosztach pracy