Czas przyszły niedokonany:

Przedmiotem badań w niniejszej pracy jest sztuka futurystyczna i dlatego biorąc pod uwagę wnioski wynikające z dotychczasowych rozważań, sądzę, że naczelną zasadą badawczą powinna być tu analiza dzieł przede wszystkim w aspekcie pełnionej przez nie funkcji dezautomatyzującej. Skoro najistotniejsza była dla włoskich twórców realizacja program u pozostającego w zdecydowanej opozycji do gustów uznanych w określonej tradycji i epoce, czyli ważne stały się sposoby przełamywania oczekiwań odbiorczych publiczności, to uznaję za mniej interesujące dla dzisiejszego historyka kultury ocenianie tej sztuki z punktu widzenia trafności zawartych w nich tez o świecie społecznym. Wyrażam tym samym przekonanie, że utopijne myślenie mogło obalić dominujące dotąd w sztuce porządki treściowe i formalne, ale nie musiało przecież dzięki temu skutecznie obalać porządków świata pozaartystycznego. A nawet gdybym zgodził się ze stwierdzeniem, że futuryzm wywarł ogromny wpływ na życie społeczne we Włoszech lub w innych krajach, to jest to problem, który zostawiam do zbadania socjologom. Dlatego przywołam jedynie te fakty dotyczące podstaw pozaartystycznych futuryzmu, które spowodowały jego narodziny i jego krytykę, a nawet odrzucenie przez artystów głoszących poglądy estetyczne zbieżne lub bliskie doktrynie artystycznej ruchu. (fragm. wprowadzenia)