Między tronem i ołtarzem:

Powstanie Księstwa Warszawskiego jako pierwszego kroku w kierunku odrodzenia Rzeczypospolitej wiązało się z przywróceniem tradycji w warstwie ustrojowej przynajmniej na tyle, na ile pozwalały na to warunki zewnętrzne.To więc, co wydaje się sporem między państwem reprezentowanym przez rząd a Kościołem, którego reprezentantem był arcybiskup Raczyński, było w rzeczywistości sporem o kształt ustrojowy odradzającego się państwa. Hierarchia dążyła do pełnego odbudowania modelu przedrozbiorowego, upatrując w nim gwarancję bezpieczeństwa wewnętrznego, rząd zaś, mając w gruncie rzeczy podobne poglądy, był jednak w swoim działaniu ograniczony. Zdając sobie sprawę z konieczności pozyskania współpracy Kościoła, musiał działać w sytuacji niesuwerenności państwa, co rodziło wielorakie problemy, odbierane niekiedy jako przejawy złej woli. Jednak spojrzenie na rzeczywistość, w jakiej współpraca była budowana, pokazuje, że nie należy postrzegać jej przez pryzmat walki obu władz - świeckiej i duchowej. (z Zakończenia)