Łódź: Do 1918 r:

Dzieje Łodzi tak dalece różnią się od przeszłości innych miast, nie tylko polskich, lecz również europejskich i większości pozaeuropejskich, iż trudno przeprowadzić pomiędzy nimi porównania. Ze skromnej mieściny feudalnej przekształciła się ona w połowie XIX w. w ludny i prężny ośrodek przemysłowy, a narastające w okresie kapitalizmu sprzeczności klasowe oraz zacofanie i zaniedbanie w wielu dziedzinach życia społeczno-gospodarczego sprawiły iż przechodzenie po 1945 r. do ustroju socjalistycznego odbywało się tutaj w wyjątkowo dynamiczny i wyrazisty sposób. Na przykładzie historii Łodzi rysuje się przeto wyraźnie obraz genezy i rozwoju kapitalizmu w Polsce, polskiej klasy robotniczej i burżuazji oraz procesów dziejowych prowadzących nasz kraj do wkroczenia na drogę budowy socjalizmu.