Bibuła

Historia "bibuły", czyli wydawanych nielegalnie druków, jest nieodłączną częścią historii Polski XIX i XX wieku. Bibuła była przejawem i dowodem pragnienia wolnego słowa, wolności po prostu, której w ubiegłych stuleciach brakowało. Pojawienie się bibuły tworzyło prawdziwe wyzwanie rzucone władzy, stanowiło dowód sprawności konspiratorów, manifestację niezgody i potwierdzenie zdolności organizacyjnych zarazem. Bibuła upowszechniała postawy sprzeciwu, kodeksy honorowe, uczyła, jak odnosić się do wroga, budowała horyzonty intelektualne i programy polityczne. Tworzenie i czytanie bibuły było rodzajem sprzysiężenia, wspólnoty, której cechę główną stanowiła odmowa zaakceptowania zniewolenia, gotowość korzystania z prawa do wolności myśli i słowa wbrew zaborcom i ich policjom. Bibuła nie raz przemieniała marzenia w fakty polityczne. Zawsze przybliżała do wolności.