Referendarze sądowi, asystenci sędziów, urzędnicy sądowi

W ostatnich latach, w przepisach ustrojowych, jak również w regulacjach dotyczących postępowania sądowego, następuje stopniowe zwiększanie uprawnień referendarzy sądowych, zwiększanie liczby asystentów sędziów oraz liczby urzędników sądowych. Powyższe działania mają na celu odciążenie sędziów od wielu zadań administracyjnych. Zwiększanie obowiązków jest uzależnione od stanowiska, jakie zajmuje dana osoba. Najwięcej uprawnień mają obecnie referendarze sądowi, chodzi tu o postępowanie wieczystoksięgowe, postępowanie w sprawach gospodarczych rejestrowych, postępowanie upominawcze oraz w zakresie kosztów sądowych w sprawach cywilnych. Z kolei zakres obowiązków referendarzy sądowych w sądownictwie administracyjnym to postępowanie mediacyjne oraz postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Inna jest rola asystentów sędziów, którzy nie mają uprawnień orzeczniczych, lecz pomagają w przygotowywaniu końcowego rozstrzygnięcia w danej sprawie, analizują piśmiennictwo oraz wykonują inne czynności zlecone przez sędziego. W zależności od tego, czy asystent jest zatrudniony w sądownictwie powszechnym, w sądownictwie administracyjnym czy wykonuje obowiązki w Sądzie Najwyższym, charakter jego pracy jest dość zróżnicowany. Uprawnienia sekretarzy sądowych oraz innych urzędników sądów są mniejsze od osób wymienionych powyżej, jednak bez tej grupy zawodowej sprawne funkcjonowanie sądów byłoby niemożliwe. Ich praca to najczęściej wykonywanie czynności z zakresu biurowości sądowej, kontakty z interesantami oraz protokołowanie na rozprawach. Układ komentarza obejmuje zarówno przedstawienie historii sądowych stanowisk urzędniczych na ziemiach polskich, omówienie aktów prawnych odnoszących się do obowiązków i uprawnień poszczególnych grup zawodowych, jak również zagadnienia związane z etyką urzędniczą. Opracowanie zawiera również informacje o projektowanych zmianach w przepisach ustawy o pracownikach sądów i prokuratur, a także zawiera przykładową propozycję testu kwalifikacyjnego, który może się stać w najbliższym czasie obowiązkowym etapem przed zatrudnieniem przyszłego urzędnika sądowego.