Ze studiów nad architekturą sakralną w Królestwie Polskim

Do normalnego rozwoju budownictwa sakralnego nie wystarczy inwencja twórców. Istotne są również: sprzyjająca koniunktura polityczna i zapotrzebowanie społeczne na tworzenie nowych miejsc kultu. Warunki te z pewnością nie były spełnione w sytuacji, jaka zaistniała po 1815 roku w Królestwoe Polskim. Specyfika budownictwa sakralnego na tych ziemiach wymyka się jednak utartym schematom. Pamiętać należy także o tym, że status prawny Kościoła w Królestwie jak również stopień religijności społeczeństwa ulegał ciągłym zmianom. Typowym zjawiskiem dla wczesnej Europy - zwiążanym z dążeniem do wtopienia Kościoła w struktury państwa - było przejmowanie kontroli nad finansami Kościoła.