Kozietulski i inni

Laissez fair aux Polonais! – Zostawcie to Polakom! Te słowa najlepiej oddają znaczenie Polaków w kampanii napoleońskiej. A szczególnie role szwoleżerów, którzy przeszli tę kampanię od początku do końca zapisując się złotymi zgłoskami chwały. „Kozietulski i inni” to wspaniała, rozległa epopeja losów polskich w dobie wojen napoleońskich, a zarazem solidnie udokumentowana panorama epoki, z pasjonującą analizą motywów działań polskich bohaterów wojen prowadzonych przez cesarza Francuzów, takich jak płk Jan Kozietulski, ks. Józef Poniatowski, gen. Jan Henryk Dabrowski, gen. Wincenty Krasiński, gen. Tomasz Łubieński czy gen. Józef Zajaczek. To także opowieść o dyplomacji, dworach i spiskach, o strategiach głównych sojuszników i przeciwników Napoleona. Marian Brandys wciąga i angażuje czytelnika w opowiadane przez siebie losy polskie z czasów utraty niepodległego państwa z równą siłą jak Paweł Jasienica we wzloty i upadki Pierwszej Rzeczypospolitej. Ten historyczny reportaż napisany wspaniałą polszczyzną, pełen oryginalnych odkryć, anegdot i smaków, wypełniony jest przez wiele dokumentów epoki, głownie korespondencji i pamiętników głównych aktorów i świadków opisywanych wydarzeń. „Kozietulski i inni” to przykład pisarstwa historycznego i zarazem patriotycznego w tym najgłębszym sensie, gdyż pomagającego lepiej zrozumieć polską współczesność. To przykład mądrego badania przeszłości i niedoścignionego stylu, którego powrotu i odrodzenia w nowym piszącym pokoleniu winniśmy sobie życzyć jak najprędzej.