Oddział "Skrytego":

Przez lata skazany niesłusznie na zapomnienie, porucznik Józef Czuma "Skryty" powraca dzięki monografii "Oddział Skrytego". Książka przybliża sylwetkę żołnierza września, który w 1939 roku przedostał się, jako jeden z "turystów Sikorskiego" przez Węgry do Francji. Po jej upadku, w czerwcu 1940 roku trafił do Wielkiej Brytanii, gdzie przeszedł szkolenie "cichociemnego". Przerzucony do kraju, miał działać początkowo w strukturach AK na Śląsku. Od września 1943 roku objął jednak dowództwo działającego na "linii otwockiej" dywersyjnego oddziału Kedywu "Ersa", który od tej pory przyjął jego konspiracyjne imię. Oddział "Skrytego" wsławił się wieloma brawurowymi atakami wymierzonymi w niemieckie transporty kolejowe. Jego działalność zakończyła się nagle 12 lipca 1944 roku. Tego dnia porucznik Józef Czuma został aresztowany przez gestapo w pobliżu warszawskiego Dworca Głównego. Niemcy wiedzieli, że schwytali oficera AK, bili go i torturowali. Nie wydał nikogo. Jednak okoliczności jego aresztowania i śmierci nadal nie są jasne. Historycy snują na ten temat domysły, nie wykluczając nawet możliwości zdrady któregoś z jego współpracowników. Po kilku dniach intensywnych "przesłuchań" "Skryty" został albo skatowany w Alei Szucha, gdzie był przetrzymywany, albo rozstrzelany na Pawiaku. Pośmiertnie odznaczono go orderem Virtuti Militari V klasy. [archiwum.otwock.pl]