Sejm Czteroletni i jego tradycje

Sejm Czteroletni i jego najbardziej ważkie dzieło - Ustawa rządowa 3 Maja 1791 roku! Wielka tradycja, wielka legenda, wielki mit Polaków. Ileż sporów i namiętnych polemik - obok solidarnościowych haseł jedności narodowej. Były okresy, w których Konstytucja spotykała się z niemal powszechną akceptacją - najpierw jako prawo, jako reforma przynosząca optymizm, przekonanie o stworzeniu, o zapewnieniu szans na niepodległość państwową i gospodarczy, społeczny, polityczny, cywilizacyjny, kulturalny rozwój kraju, na szanse dogonienia państw przodujących, na powrót do Europy w charakterze pełnowartościowego partnera podmiotów stosunków międzynarodowych, na własną podmiotowość w tych stosunkach. W innych okresach przeważała lub dawała się wyraźnie zauważyć obojętność, a nawet - głównie ze strony ośrodków i opcji skrajnie radykalnych - odrzucenie. Z reguły wiązało się ono z zarzutami konserwatyzmu społecznego, wynikającymi z ocen aktualnych, zapoznających całkowicie okoliczności i warunki powstania Konstytucji 3 Maja oraz całego dorobku Sejmu Wielkiego.