W matni

„W matni” Anny Barbary Wiśniewskiej w literaturę wojenną wpisuje się w sposób niezwykły. Nie znajdziemy tu ani krystalicznych bohaterów, do jakich przyzwyczaiły nas setki książek opisujących heroiczną walkę z okupantem, nie znajdziemy tu jednowymiarowych kanalii, gotowych dla zysku wiernie służyć niemieckim najeźdźcom. Lektura powieści to fascynująca a niekiedy przerażająca podróż po okupacyjnym świecie Grodziska Mazowieckiego, niewielkiego podwarszawskiego miasteczka w towarzystwie Janki, nastoletniej bohaterki, pełnej nieśmiałości, lęków i młodzieńczych rozterek, którą rzeczywistość brutalnie zmusza do pożegnania się z czasem dziecięcej naiwności. Książka tworzy niepowtarzalny obraz utkany z małych-wielkich wydarzeń: rwaniu wiśni towarzyszą wystrzały egzekucji wykonanej na volksdeutschu, pomiędzy codziennymi ucieczkami przed łapanką następują rozmowy o karaluchach w szkolnej stołówce, lęk przed władzami okupacyjnymi chwilami schodzi na drugi plan, gdy bohaterkę obezwładnia strach przed własnym ojcem-alkoholikiem, rytuałem spotkań towarzyskich jest poszukiwanie azylu w opowiadaniu dowcipów, zabawnych anegdot, przywoływaniu wspomnień i wspólnym śpiewaniu piosenek.