Ten wspaniały strajk ludzkości...:

Dr Jerzy Pałosz - historyk, prawnik, wieloletni dziennikarz „Gazety Krakowskiej”, obecnie wykładowca w Katedrze Kulturoznawstwa i Filozofii Wydziału Humanistycznego AGH w Krakowie. Od lat zajmuje się badaniem działań wojennych na froncie wschodnim podczas I wojny światowej. W czasie krótkich przerw w podróży co ciekawsi świata żołnierze zwiedzali nieznane im miasta, a inni po prostu spędzali czas w knajpach. Potem tory się kończyły i zaczynał się długi, wyczerpujący marsz. Głód, skwar, pragnienie albo dojmujące zimno. Pierwsze doświadczenia realnej wojny, zniszczenia, krzyże na grobach poprzedników, pierwszy widziany na własne oczy trup w takim samym mundurze. Pierwszy przeciwnik, zwykle jeniec lub zabity. Pierwsze dni w okopach. Potem walka i w zależności od szczęścia lub przeznaczenia – szpital, niewola albo grób. Przy dużej dozie szczęścia – powrót do domu. Ale, dodajmy, wracał człowiek zupełnie inny od tego, który na wojnę wyruszał. [fragment]