Jerzy Grabowski:

Monografia Jerzego Grabowskiego jest pierwszą częścią z planowanej trylogii zatytułowanej Artysta i Uniwersum. Cały projekt poświęcony został trzem artystom reprezentującym jedno pokolenie: Jerzemu Grabowskiemu, Antoniemu Starczewskiemu i Ryszardowi Winiarskiemu, których łączyło przede wszystkim podobne rozumienie sztuki oraz własnego w niej miejsca. Każdy z nich zbudował własną, odrębną filozofię twórczego działania, definiując ją w kontekście życia i poszukiwania prawd uniwersalnych. Zarówno Grabowskiego, jak i pozostałych twórców, charakteryzuje niebywała wręcz konsekwencja w tych poszukiwaniach. Tytułowe uniwersum jest w przypadku każdego z nich zarazem celem w twórczym działaniu, jak i kierunkowskazem w podejmowanych próbach zrozumienia i uporządkowania otaczającego świata. To dążenie do uniwersum determinowało tworzenie własnego języka, systemu kodów i zachowań, które w sposób syntetyczny, obiektywny i zarazem hermetyczny byłyby w stanie owe prawdy o świecie opisać. Wspomniana wyżej hermetyczność wypowiedzi dziś często sprawia właśnie największe problemy w rozumieniu uprawianej przez nich sztuki. Celem tego przedsięwzięcia wydawniczego jest więc pewnego rodzaju dekonstrukcja i rekonstrukcja myśli determinującej działanie, a zatem poznanie intelektualnej i kulturowej formacji artysty. W przypadku monografii urodzonego w 1933 roku Jerzego Grabowskiego, nieocenionym materiałem badawczym pozwalającym prześledzić ścieżkę konsekwentnie budowanego artystycznego języka oraz ewolucji myśli i światopoglądu stały się różnego rodzaju pisane, liczone, malowane i rysowane notatki, jakie artysta pozostawił po sobie w czasie blisko czterdziestoletniej działalności artystycznej i dydaktycznej. Zestawienie ich z finalnymi realizacjami daje możliwość odtworzenia najważniejszych wątków w artystycznych rozważaniach Grabowskiego, rozpoznania też kluczowych determinantów rozwiązań formalnych i strukturalnych poszczególnych jego kompozycji.