Nietykalność „Piramidy zwierząt”, czyli jak ograniczamy dyskurs o sztuce

Katarzyna Kozyra zadebiutowała w 1993 roku Piramidą zwierząt, która jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych dzieł sztuki współczesnej w Polsce. Była to inspirowana baśnią braci Grimm – Muzykanci z Bremy – instalacja złożona z wypchanych zwierząt. Ta właśnie praca sprawiła, że wojny światopoglądowe w Polsce rozgorzały na dobre. Ekologowie zarzucili artystce celowe uśmiercanie zwierząt. Nikły głos obrońców (w tym promotora artystki – profesora Kowalskiego z warszawskiej ASP) ginął w wielkiej wrzawie potępienia. Bo potępiali ją wszyscy: od poczytnych krytyków (Andrzej Osęka), po autorytety moralne, dziennikarzy, polityków. Przetrwanie drugiej połowy lat dziewięćdziesiątych wymagało od artystki niezwykłej odporności psychicznej: pracowała pod presją, dręczona ciężką chorobą i w świadomości, że opinia publiczna czyha na jej prace, by doszukiwać się w nich kolejnych prowokacji.