Od niedocenianego malarza do ikony popkultury

Trwająca od dziesięcioleci fascynacja dziełami van Gogha zdaje się nie mieć końca. Artysta, który sam na dwa miesiące przed samobójczą śmiercią pisał do paryskiego krytyka o swojej absolutnej pewności, że nigdy w życiu nie stworzy istotnych rzeczy i że potomni mówić będą o nim jako o pozbawionym choć krzty techniki, dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych malarzy wszech czasów. W znacznej mierze jest to zasługa szczególnego zainteresowania Vincenta niezwykłą mocą feerii barw, jaką potrafił w wyjątkowy dla siebie sposób umieścić na płótnie. Nie można jednak pominąć faktu, że od śmierci w 1890 roku, urodzony równo 160 lat temu mistrz pędzla (trwająca obecnie w Ermitażu wystawa przypada na rocznicę urodzin – 30 marca) stopniowo włączany był do kultury masowej jako kwintesencja oddania swojego życia sztuce. Wielka w tym zasługa powieści Irvinga Stone’a „Pasja życia” z 1934 roku, znakomicie zekranizowanej w roku 1956, gdy w rolę Vincenta wcielił się Kirk Douglas, a rywalizującego z nim o tę samą kobietę Paula Gauguina zagrał Anthony Quinn. Niemniej film ten był jedynie jedną z wielu prób zmierzenia się z nietypową spuścizną van Gogha.