Widmowa wystawa w widmowym mieście

Tematem tegorocznego Festiwalu Dialogu Czterech Kultur było terytorium. W niezwykle prosty sposób został on połączony z tytułem wystawy „Anabasis” w willi Grohmana. Greckie słowo anabasis, tłumaczone na wiele sposobów, jako powrót, rozpoczynanie, podejście, pozostaje zarazem tytułem kilku literackich dzieł. Pierwszym z nich jest „Anabaza” Ksenofonta i od niej zaczęła się literacka tradycja, literacki topos, tak intrygująco podjęty w XX wieku. Ksenofont, prosty najemny żołnierz grecki, brał udział w wyprawie przeciw Persom w IV w. p.n.e. Na skutek zmian politycznych, personalnych i militarnych, Grecy zostali odcięci od możliwości najprostszego powrotu do ojczyzny i w ten sposób zaczęła się ich anabaza. W jej trakcie Ksenofont został jednym z dowódców Greków, ale co najważniejsze autorem owego prozą spisanego diariusza powrotu.