Biografie (nie)autoryzowane

„Cudak”, „dziwak”, „odmieniec”, „wariat” – z takimi bolesnymi określeniami spotykali się twórcy, którym poświęcono wystawę Biografie (nie)autoryzowane. Powodem, dla którego słyszeli te raniące określenia, były potrzeby artystyczne stojące w opozycji do pewnego ugruntowanego w społeczeństwie wzoru życia i zachowywania się. Szczepan Mucha, Maria Wnęk i Marianna Wiśnios należą do artystów pogranicza sztuki ludowej. Wiejskie pochodzenie w opinii ich najbliższego otoczenia było kategorycznym determinantem zakresu obowiązków i wynikającego stąd modelu egzystencji. Artyści ci swoim „osobliwym” zachowaniem, „nienaturalnymi” pasjami oraz odmiennymi gustami estetycznymi nie wpisywali się w ramy, w których chciano ich osadzić. Możliwość bycia w pełni sobą odkrywali w procesie artystycznym: efemerycznym i uprawianym pod osłoną nocy, jak w przypadku Wiśnios, oraz śmiałym, kategorycznym, a nawet światoburczym i oszczerczym, jak w przypadku Muchy i Wnęk. Twórczość artystów wywodzących się ze wsi i żyjących w połowie ubiegłego stulecia, ma charakter uniwersalny i ponadczasowy. Mucha, Wnęk i Wiśnios stali się rzecznikami zagadnienia, które jest żywe po dzień dzisiejszy: potrzeby życia na własnych zasadach bez wizji wykluczenia czy pogardy dla inności.