Kilka lat temu Henryk Martenka, bydgoski pisarz i felietonista Tygodnika „Angora” zabrał czytelnika w zbiorze felietonów „Tu i tam” w podróż dookoła świata. W najnowszej swojej książce, „Hymny państw świata”, Henryk Martenka wytycza szlak nowej wędrówki: przez kontynenty i państwa, ich dzieje i ludzi, którzy w tych dziejach zapisali się w sposób wyjątkowy. Jednak i dzieje, i ludzie są tłem do tego, co czyni Henryk Martenka tematem swojej książki. Jest nim hymn państwowy, pieśń dla każdego narodu najważniejsza, która jednoczy, a jednocześnie potwierdza, śpiewana i przeżywana, przynależność do własnego narodu. Jak pisze Henryk Martenka we Wstępie: „Niemożliwe jest wyobrażenie sobie własnej ojczyzny bez przynależnych jej symboli, a miłości do niej bez poruszających emocji, jakie niosą flaga, godło i hymn swojego państwa”. Za punkt wyjścia do analizy współczesnych hymnów przyjmuje autor perspektywę historyczną, „wskazanie, jakie wydarzenia, a często sekwencja różnych wydarzeń, w dziejach państwa doprowadziły do uświadomienia sobie potrzeby posiadania własnego hymnu i jaki był tego kontekst kulturowy, społeczny, polityczny, a także – dla znacznej grupy byłych państw kolonialnych – międzynarodowy i międzykulturowy”. Ta encyklopedia hymnów, ułożonych w kolejności alfabetycznej państw świata oraz Organizacji narodów Zjednoczonych i Unii Europejskiej, uświadamia czytelnikowi czytającemu ją tu i teraz, że historia każdego narodu nie stoi w miejscu, ale toczy się na naszych oczach, a historyczne zmiany znajdują odzwierciedlenie w hymnach. Przykładem najlepszym jest Afganistan. Po przejęciu rządów przez talibów z końcem sierpnia 2021 r. niewątpliwie obywatele Afganistanu nie będą już śpiewać hymnu „Millī Surūd”, który obowiązywał od 2006 r., a który religijni fundamentaliści kwestionowali za bezpośredni zwrot do Allaha, jako niezgodny z Koranem. Wartość książki Henryka Martenki to nie tylko encyklopedyczna wiedza o hymnach, autorach ich słów i twórcach muzyki, ale i wyjątkowa możliwość odsłuchania (a może i zaśpiewania) każdego hymnu dzięki zamieszczonym kodom QR. Naprawdę tę książkę można jednocześnie czytać i jej słuchać.
