Romantyczna fantazja organowa w twórczości kompozytorów śląskich

„Niniejsza rozprawa jest zwieńczeniem pierwszego etapu badań autora nad muzyką organową na Śląsku w dobie romantyzmu. Gatunek fantazji organowej jest, zwłaszcza w postaci fantazji chorałowej, swoistą muzyczną summą uprawianych wówczas form twórczości organowej. Nawiązuje ona do między innymi: preludium, toccaty, fugi, wariacji chorałowych, miniatury charakterystycznej. Nierzadko zawiera w sobie typowo funkcjonalno-liturgiczne formy, jak: chorał, przygrywka chorałowa, interludium (tak zwana międzygrywka — Zwischenspiel). Uwzględniając ponadto przenikanie cech formy sonatowej i cyklu sonatowego, muzyki dramatycznej (recytatywy), ilustracyjnej i programowej (muzyczne odzwierciedlanie treści chorałowej), to problematyka, jaka rozpościera się przez pryzmat analizy gatunku fantazji, obejmuje większość istotnych zjawisk na gruncie muzyki organowej omawianego okresu". (Z Wprowadzenia, fragm.)