Góry, literatura, kultura

„Większość zgromadzonych w niniejszym tomie rozpraw autorów polskich i zagranicznych dotyczy różnych aspektów trwającego do dziś procesu idealizacji gór, analizowanego nie tylko w ujęciu historycznym, lecz także w kontekście zjawisk współczesnych. Autorzy zamieszczonych tu artykułów i szkiców na problem idealizacji gór starali się spojrzeć z nowej perspektywy, niejednokrotnie przekraczając w obrębie prowadzonych dyskursów granice pojedynczych dyscyplin naukowo-badawczych. Wśród nurtujących ich zagadnień pojawiło się kilka podstaw owych pytań: w jakim stopniu fenomen idealizacji gór związany jest z ich ontologią i postrzeganiem góry w kategoriach archetypu i symbolu, a w jakim stopniu stanowi nowy konstrukt kulturowy i wiąże się z powstaniem i upowszechnieniem pewnego typu gatunków literackich oraz rozwojem i upowszechnieniem malarstwa pejzażowego? Jakie są faktory idealizacji gór; w jakim stopniu mają one związek z rozwojem cywilizacji, ideami postępu, upowszechnieniem sportu i rekreacji (czy zjawisko idealizacji jest wobec nich wprost, czy odwrotnie proporcjonalne)? Jaki wpływ na ten proces miał rozwój sieci górskich kurortów i lecznictwa uzdrowiskowego oraz jakie znaczenie i jaki udział w zjawisku idealizacji gór mają kategorie estetyczne: piękna, wzniosłości, malowniczości, dzikości?" [Wstęp, fragm.]