Mniejszościowe impresje:

Podpisany w czerwcu 1991 r. Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy postrzegać można z dzisiejszej perspektywy zarówno w sferze symbolicznej, jak i praktycznej jako dokument o znaczeniu epokowym, na nowo organizujący współpracę pomiędzy Polską i Niemcami. Z jednej strony podkreślał on znaczenie dobrych relacji po-między oboma krajami dla jedności Europy, z drugiej strony zakładał w obszarze zapisów o wyraźnym umocowaniu pragmatycznym m.in. uregulowanie kwestii mniejszości niemieckiej w Polsce oraz statusu osób pochodzenia polskiego w Niemczech. Ponadto na kartach dokumentu znaleźć można postanowienia wskazujące na konieczność intensyfikacji i rozwoju kontaktów gospodarczych i kulturalnych, zapewnienie współpracy młodzieży polskiej i niemieckiej (co w późniejszym czasie zaobfitowało ożywioną wymianą międzynarodową) oraz kooperację na polu nauki. Już wtedy, zaledwie kilkanaście miesięcy po rozpoczęciu transformacji ustrojowej o czym dzisiaj nierzadko się zapomina Niemcy oficjalnie wyraziły zrozumienie i poparcie dla polskich dążeń, których celem finalnym była integracja Polski ze strukturami europejskimi (od 1993 r. z Unią Europejską).