Znany i nieznany Udalryk Heyzmann

„Są osobowości, o życiu których, ich dokonaniach, spuściźnie, epoce i środowisku, z którego pochodziły i w którym przyszło im później żyć, można opowiadać z różnych perspektyw. Bez wątpienia do grona takich postaci należał, żyjący w latach 1835-1918, dziewiętnastowieczny galicyjski intelektualista: Udalryk Heyzmann - Polak, z rodziny spolonizowanych Austriaków, który swoim życiem, postawą, i co szczególnie godne podkreślenia, swoją pracą i dorobkiem naukowym udowodnił, że polskość, przywiązanie do polskiej pamięci historycznej, a także polskiej tożsamości narodowej były dla niego wartościami o charakterze zasadniczym i absolutnie niezmiennym. Jest przy tym Udalryk Heyzmann postacią obecnie w dużej mierze nieznaną, by nie powiedzieć niemal kompletnie zapomnianą. A był on osobowością niewątpliwie interesującą i ciekawą, a tym samym z całą pewnością, postacią godną przypomnienia szerszemu kręgowi odbiorców czy też inaczej ujmując, postacią z pewnością zasługującą na przywołanie do świadomości historycznej współczesnego pokolenia Polaków". [Wstęp, fragm.]