Słowianie w monarchii Habsburgów:

„Tym razem w tomie „Krakowsko-Wileńskich Studiów Slawistycznych” chcielibyśmy zaprezentować cykl prac poświęconych dziejom i dokonaniom Słowian zamieszkujących rozległe obszary Europy Środkowej i Bałkanów, którymi przez stulecia władali Habsburgowie. Są to artykuły naukowe opracowane w oparciu o referaty wygłoszone w czasie międzynarodowej konferencji naukowej pt. „Słowianie w monarchii Habsburgów. Literatura, język, kultura”. [...] We wspólnych badaniach podjęto próbę uzyskania odpowiedzi na szereg ważkich pytań, między innymi na to, na ile dominujący rzymski katolicyzm pozwalał rozwijać się kulturze protestanckiej, prawosławnej i żydowskiej, a niemiecko- i węgier- skojęzyczna elita polityczna ograniczała (lub nie) rozwój kultury intelektualnej i duchowej narodów słowiańskich stanowiących w czasach istnienia cesarstwa połowę ludności w państwie. Szczególnie dziś, w czasach, gdy niemal codziennie stawiane są pytania o cel i zasadność pozostawania państw członkowskich w ramach wielkiej wspólnoty Unii Europejskiej, wydaje się ważne sięgnięcie do przykładów i doświadczeń z historii, by przypomnieć, jak akceptacja pluralizmu językowego i wyznaniowego narodów imperium umożliwiła rozwój kulturalny i gospodarczy, jakie dzięki temu osiągnięto sukcesy, ale też, jakie popełniono wówczas błędy". [Słowo wstępne, fragm.]