Miasto i wieś na przestrzeni dziejów w Europie Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem Górnego Śląska

„Miasto i wieś - to jednostki osadnicze i organizacyjne, które pod pewnymi względami czasem niewiele różnią się między sobą. W Polsce mamy jednostki osadnicze liczące nawet poniżej tysiąca mieszkańców posiadające prawa miejskie i wsie kilkunasto nawet tysięczne. Miasto było synonimem awansu. Znane jest i wykorzystywano w praktyce powiedzenie, że powietrze miejskie czyni wolnym. Do miast napływają więc wciąż nowi ludzie. W zmieniającym się święcie różnicowanie wsi i miast następowało w szybkim tempie zwłaszcza w dobie industrializacji. Widoczne jest to w rozwijających się okręgach przemysłowych, a jednym z takich okręgów jest Górny Śląsk, a przynajmniej jego wschodnia część. To tu w skali Polski mamy największe zagęszczenia miejskich ośrodków, gdzie brakuje klasycznego układu miejskiego, gdzie brakuje wymierzonego, jak to jest w przypadku najstarszych miast rynku. Miasto, ale także wieś, ich wzajemne relacja, to bardzo inspirujące tematy do naukowych rozważań, do naukowej refleksji". [Wstęp, fragm.]