Urzędy książęce i ziemskie w ustroju księstwa cieszyńskiego (1477-1653)

„Kilka lat temu, przystępując do pisania niniejszej rozprawy, zaplanowano opracowanie tematu poświęconego ewolucji kancelarii publicznych w księstwie cieszyńskim w latach 1477-1740, czyli od momentu objęcia tronu przez księcia Kazimierza II aż do wybuchu pierwszej wojny śląskiej między cesarzową Marią Teresą a Fryderykiem II, królem Prus. Od samego początku trudność sprawiało opisanie wszystkich kancelarii, ze względu na wielość urzędów, o których w literaturze z reguły znajdowały się jedynie lakoniczne wzmianki lub nawet pozostawały one dotąd niezauważone. Korektę planów spowodowały wyniki kwerendy przeprowadzonej w archiwum książąt Liechtensteinów w Wiedniu, gdzie natrafiono na nieznaną dotąd istotną część archiwum książąt cieszyńskich. Te archiwalia znacząco wzbogaciły dotychczasową bazę źródłową i pozwoliły wyjaśnić wiele istotnych zagadnień, m.in. na temat dziejów ustrojowych oraz funkcjonowania kancelarii w księstwie cieszyńskim. Wtedy też pojawiła się myśl, aby ograniczyć zasięg rozprawy do połowy XVII wieku, ale za to poszerzyć ją o zagadnienia ustrojowe. Powiązanie struktury organizacyjnej administracji i sądów z przemianami kancelaryjnymi pozwoliło na znaczne poszerzenie faktografii i wzajemne uzupełnienie obu pól badawczych. Tradycją są już w Europie Środkowej, w tym i w Polsce, prace opisujące ewolucję systemów kancelaryjnych w różnych instytucjach, natomiast rzadkością są publikacje poświęcone zagadnieniom ustrojowym, poruszające paralelnie sprawy kancelaryjne". [Wstęp. fragm.]