Wielka wojna w cieniu Karkonoszy

„Przypadające w 2018 roku 100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę napawa dumą i skłania do rozmaitych refleksji, m.in. nad naszą narodową kulturą i tradycją, które przez ponad 1000 lat istnienia Państwa Polskiego przesiąkły licznymi wpływami sąsiednich narodów i społeczeństw, zakorzeniwszy się od samego początku mocno i zdecydowanie w prawie rzymskim, kulturze greckiej oraz moralności chrześcijańskiej. Trudno jednak na obszarze Dolnego Śląska, należącym do Polski od 1945 roku, a wchodzącym w średniowieczu w skład monarchii Piastów, od XIV wieku podległym Korony Czeskiej, potem austriackim Habsburgom, a od połowy XVIII wieku będącym częścią Prus, później zaś Niemiec, odnajdywać materialne ślady narodowej przeszłości, zwłaszcza sprzed 100 lat. Są jednak tu i takie elementy, które choć pośrednio łączą się z wydarzeniami, jakie okrągły wiek temu doprowadziły do odzyskania naszej niepodległości. Należą do nich pomniki żołnierzy niemieckich, często towarzyszy broni Polaków z Wielkopolski, Pomorza i Górnego Śląska, poległych na frontach I wojny światowej. Losy tych monumentów po 1945 roku są swoistą ilustracją polskiego zagospodarowywania i „oswajania" Śląska po II wojnie światowej, jak również zmieniających się stosunków polsko-niemieckich. Dziejom tychże pomników poświęcona jest niniejsza praca". [Wstęp, fragm.]