Włoskie widoki Van Wittela

„Przed epoką fotografii, zanim pojawiły się pierwsze polaroidy z natychmiast wywoływanymi zdjęciami, światli podróżnicy zabierali ze sobą malowane widoki odwiedzanych miejsc. Jednak dopiero w głębi XVI w. powstały pierwsze obrazy traktujące pejzaż miejski jako samodzielny temat twórczości. Były to znaki pamięci, przywołujące wspomnienia i dające przyjemność powrotu myślą do odbytej wyprawy. Zaczęły pojawiać się portrety miast wraz ze scenerią przedmieść, nabrzeży, perspektywą ulic i placów. Stały się nowym tematem malarskim, który fascynował wędrowców i tworzył swoisty sztambuch podróży. W ten sposób powstał wyjątkowy rodzaj malarstwa pejzażowego, który wypada określić mianem protowedut. Była to pierwsza faza malowania migawek zarówno z życia metropolii, jak i niewielkich osad." (prof. dr hab. Wojciech Fałkowski)