Szaleństwo rokoka!:

Wystawa „Szaleństwo rokoka! Fascynacja rokokiem na Śląsku (XVIII–XXI w.)” była pierwszą prezentacją stylu artystycznego, kultury i obyczajowości dawnego, ale także współczesnego Śląska. Ta formacja stylowa i intelektualna jednak nigdy nie wybrzmiała do końca. Przekonał się o tym wiek XIX, następne stulecie i wreszcie nasze czasy. Ten, jak pisał Mariusz Karpowicz, „triumf swobodnej wyobraźni”, który dał o sobie znać już w drugiej tercji XVIII w., trwa nadal. Może właśnie obecnie osiąga apogeum? To przypuszczenie zasadne, gdyż czas dominacji rokoka pokrywa się z oświeceniem – wiekiem rozumu i filozofów, kiedy Immanuel Kant przypomniał horacjański postulat: Sapere aude! (Miej odwagę być mądrym). Na tym też zasadza się niezwykłość rokoka – sztuka będąca przejawem swoistego irracjonalizmu trwała i rozwijała się w czasach prymatu rozumu. Dlatego nasza wystawa miała w tytule „szaleństwo” – bo tym w rzeczywistości było rokoko. Określenie „rokoko” należy do najbardziej niejednoznacznych i nieprecyzyjnych określeń stylowych historii sztuki. W XVIII w. ten termin – powstały z połączenia słów rocaille i barocco – miał charakter złośliwego żartu z maniery uważanej za przejaw złego gustu i braku smaku. Ta ornamentyka o francuskiej proweniencji – ów słynny rocaille (fr. krzywolinijny, kapryśny, asymetryczny ornament wzorowany na formach muszli) – jednak zadomowiła się w historii sztuki i stała się uniwersalną emanacją tej stylistyki, w przeciwieństwie do jej kolebki, Francji, gdzie nazywano tę formację stylową „sztuką Ludwika XV” i postrzegano jako przejaw mody ornamentalnej. Dla jednych rokoko stało się autonomiczną epoką w historii sztuki, dla innych tylko schyłkową fazą baroku, a według koncepcji Maxa Osborna – wręcz jego rozpadem. Choć wielu potwierdzało istnienie tej formacji w ornamentyce, w meblarstwie i w dekoracji wnętrz, nie widziało jednak w nim znamion stylistycznych”. Piotr Oszczanowski Dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu