"Głośnik":

Punktem wyjścia artykułu jest analiza tekstów zgromadzonych w bazie polona.pl oraz pozostałych bazach Federacji Bibliotek Cyfrowych. W oparciu o te archiwa autor śledzi przemiany zakresu semantycznego słowa „głośnik” w polszczyźnie XIX wieku. Funkcjonowanie tego pojęcia jest szczególnie interesujące w kontekście wynalazków, które z dzisiejszej perspektywy jawią się jako prekursorzy współczesnego głośnika. Rozwój radiofonii po I wojnie światowej upowszechnia współczesne rozumienie terminu; wcześniejsze – preradiofoniczne – użycia w XIX-wiecznej prasie kulturalnej i słownikach pozwalają prześledzić zmiany nie tylko w obrębie samego języka, ale i całej akustemologii polskiego społeczeństwa tego czasu. Ewolucja znaczeniowa terminu „głośnik” to zarazem obraz głębszych przemian w postrzeganiu roli i znaczenia dźwięku. Pod presją polityk kulturalnych zaborców społeczność polska cofa się w poszukiwaniu tożsamości narodowej do poziomu języka, potem zaś – pod wpływem nowych mediów i stylów życia, ale też głębokich reform polszczyzny w Międzywojniu – wchodzi w interakcje z kulturowym fenomenem nowego medium, redefiniując z jego pomocą swoje spojrzenie na nowoczesność.