Powinowactwa mimo woli:

"Powinowactwa mimo woli" proponują porównawcze spojrzenie na obraz narodowej przeszłości w dziełach niemieckich i polskich historyków XIX wieku. Wbrew temu, co przyzwyczailiśmy się sądzić w kolejnym stuleciu, książka pokazuje wiele analogii w podejściu i rozumieniu historii w obu krajach. Wynikały one w znacznej mierze z faktu, że w oczach ówczesnych Niemców i Polaków „dzieje narodowe” pozostawały nierozerwalnie związane z historią Świętego Cesarstwa Rzymskiego (czyli Rzeszy Niemieckiej) oraz Rzeczypospolitej (jako następczyni Królestwa Polskiego), które na przełomie XVIII i XIX wieku znikły z mapy Europy, na wiele dziesięcioleci pozostawiając oba narody bez własnego, niepodległego i zjednoczonego państwa. Od historii domagano się przede wszystkim wyjaśnienia, jak do tego doszło, kto lub co zawiniło, i wreszcie - jak należy oceniać dziedzictwo obu krajów, niegdyś tak potężnych, a pod koniec swego istnienia uznawanych przez oświeconą Europę za archaiczne i wręcz godne politowania. Jest to książka o użytku, jaki w „wieku historii” starano się z niej robić w Niemczech i Polsce, i o kłopotach, jakie piszącym o niej autorom historia sprawiała.