W arce pamięci

Hert a majse kinderlach / hert mit noz un ojern / iber bobe Jachnes dach / iz a tsig geflojgn./ Jo, siz emes, / jo, siz emes, / ich hob es alejn gezen (Posłuchajcie, dzieci, bajki / słuchajcie nosem i uszami / ponad babci Jachny (baby Jagi) dachem / przeleciała koza. Tak, to prawda / tak, to prawda / widziałam to na własne oczy) Piosenka, z której pochodzą powyższe wersy, nosi tytuł Niszt gesztojgn, niszt geflojgn, co w swobodnym przekładzie oznacza nic podobnego, nic takiego nie mogło się zdarzyć. Mało jednak kto zna etymologię tego wyrażenia, w istocie kwestionującego fundament wiary chrześcijańskiej: nic nie wyszło (tzn. nie powstało z grobu, nie zmartwychwstało) ani nic nie uleciało (w niebo, tzn. nie nastąpiło wniebowstąpienie). A jak przełożyć słowo majse? Może bajka, może opowieść, a może historia? Słowo majse najczęściej występuje w towarzystwie. Na przykład folks majse bajka ludowa, wunder majse baśń, podobna do niej jest cojber majse, bajka o nadprzyrodzonych mocach, o czarach. Są kinder majses bajki dla dzieci, szabes majses opowieści szabatowe, awantur majses opowieści o przygodach.