Sztuka europejskiego baroku

Tom zatytułowany Sztuka europejskiego baroku otwierają rozdziały dotyczące sztuk muzycznych. Autorzy poruszają zagadnienia twórczości kompozytorów baroku, technik wykonawczych oraz stylistyki. Po rozdziałach stricte muzycznych zamieszczono rozdziały podejmujące zagadnienia rzemiosła artystycznego i malarstwa w Polsce. Publikację otwiera rozdział autorstwa Mateusza Andrzejewskiego, w którym Autor nawiązując do albumu Handel-Inspired wydanego w 2007 roku omawia recepcję dzieł barokowego twórcy, które interesowały jego muzycznych spadkobierców. Anna Firlus przedstawia rolę i funkcjonowanie głosu basowego w realizacji basso continuo z uwzględnieniem kontekstu historycznego i stylistycznego tej praktyki wykonawczej. Autorka na wybranych przykładach charakteryzuje zapoczątkowaną w renesansie praktykę diminuowania linii basu. Agata Meissner podejmuje analizę źródeł barokowej muzyki kościelnej: przykłady z traktatu Pogliettiego oraz manuskryptu SA 1, które zostały zaprezentowane w aspekcie pedagogicznym. Włoski wirtuoz akordeonu Giorgio Dellarole w swoim tekście dotyka oryginalnego zagadnienia – wykonawstwa muzyki dawnej na akordeonie oraz zasad transkrypcji utworów na ten instrument. Rozdział został opublikowany dodatkowo w języku włoskim. W kolejnym rozdziale Agaty Meissner można odnaleźć rozważania na temat powiązań systemu temperacji i instrumentarium historycznego. Autorka na podstawie materiałów źródłowych i repertuaru muzycznego przedstawia zastosowanie tasti spezzati w austriackiej muzyce klawesynowej oraz kameralnej z XVII wieku. Justyna Wróblewska w swoim opracowaniu podejmuje się przedstawienia problematyki XVIII-wiecznych angielskich transkrypcji na instrumenty klawiszowe, tj. klawesyn, organy i pianoforte. W swym tekście zaprezentowała różnicę pomiędzy kolekcjami przeznaczonymi dla muzycznych amatorów, a tymi tworzonymi dla profesjonalnych muzyków tamtych czasów. W rozdziale Macieja Zakrzewskiego można przeczytać na temat wybranych zagadnień artykulacyjnych obecnych w muzyce organowej XVIII wieku (toccare, touche, artikulation). Monografię tematyczną zamykają dwa rozdziały z zakresu sztuk pięknych. Magdalena Ludera podjęła się omówienia stanu badań nad konwentem dominikanów w Janowie Lubelskim na terenie Ordynacji Zamojskiej. Autorka udowadnia w swoich badaniach, iż niektóre z janowskich obrazów można przypisać malarzom aktywnym na terenie Ordynacji Zamojskiej, tj. Gabrielowi Sławińskiemu i jego prawdopodobnemu uczniowi lub naśladowcy, Jakubowi Bobrowskiemu. W rozdziale Moniki Paś znajduje się prezentacja kultury materialnej z okresu XVII–XIX wieku mających charakter kolekcjonerski, tj. czarek z cementowanej miedzi, które znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie. Podjęte w niniejszej monografii wieloaspektowe dyskursy naukowe potwierdzają szerokie zainteresowanie wyrafinowaną sztuką złotego wieku, która najpełniej wyraża się w urzekającej bogactwem form i ponadczasowym pięknem twórczości artystycznej. (Monika Karwaszewska)