Iluzje wszechwładzy

Opowieść o okupowanych i okupantach rozpoczyna się na wystawie symbolicznym zestawieniem eksponatów. Wymownym tłem dla pozostałości zniszczonych przez Niemców budynków i pomników jest nazistowska mapa Warthegau. Dużą część ekspozycji stanowią obiekty ukazujące, jak wiara przywódców Rzeszy w zwycięstwo umacniała się w śmiałych wizjach przyszłości pod ich rządami. Podobne do siebie miasta i wsie miały być zamieszkane przez społeczności niemieckie, funkcjonujące w zgodzie z zasadami narodowego socjalizmu. Prezentowane plany, mapy, fotografie, dzieła sztuki oraz przedmioty codziennego użytku mówią o okupacji niemieckiej nie tylko z perspektywy władzy, ale także lokalnej ludności. Jest to relacja zarówno o tragicznych losach Polaków, Żydów i innych grup narodowych, jak i o codzienności Niemców sprowadzanych na opanowane ziemie. Eksponaty pochodzą w większości z polskich muzeów, a ponadto z niemieckich i austriackich archiwów oraz zbiorów prywatnych.