Dziedzictwo niemieckiego protestantyzmu w Polsce po 1945 roku

Kwestia dziedzictwa niemieckiego protestantyzmu w Pol­sce po 1945 r. jest doniosłym zagadnieniem, biorąc pod uwagę, że po ucieczce i wysiedleniach Niemców z Polski, pozostało ponad dwa tysiące opuszczonych parafii ewan­gelickich, przede wszystkim na Ziemiach Odzyskanych, ale także na obszarze byłej II Rzeczypospolitej. I tak jak w języku polskim powszechnie funkcjonuje określenie „poniemiecki”, tak też równolegle występuje określenie „poewangelicki”. Nie mogło to pozostać bez wpływu na tożsamość polskiego społeczeństwa, po wojnie niemal homogenicznego pod względem etnicznym i religijnym. Kwestia wpływu „poniemieckich” rzeczy, przedmiotów, nie­ruchomości – w tym zwłaszcza cmentarzy – na tożsamość ludności polskiej, a przede wszystkim polskich społeczności „postmigracyjnych”, stała się w ostatnich latach przedmio­tem ciekawych badań naukowych oraz tekstów o charak­terze literackim i publicystycznym. Kwestia traktowania majątku poewangelickiego po 1945 r. także była przed­miotem badań, ale głównie w kontekście obchodzenia się z kościołami i cmentarzami. Brakuje tymczasem opraco­wań łączących różne ujęcia i wykraczających poza badanie dziedzictwa materialnego. (Z "Wprowadzenia" redaktora monografii).