Xawery Dunikowski:

Analiza zmiany w podejściu Xawerego Dunikowskiego do koloru w rzeźbie, stosowania polichromii, patyny i złoceń. Autorka przyjęła założenie, że biel gipsowych kompozycji w fundacyjnym okresie modernizmu przełomu XIX i XX wieku rzeźbiarz traktował jako kolor (a nie jego brak, bezbarwność), środek artystyczny zwiększający ekspresję jego dzieł. Eksperymenty z polichromią i złoceniami na szeroką skalę podjął dopiero około lat 1914– 1921 podczas pobytu w Paryżu i kontynuował je z różną intensywnością aż do końca życia. Zaawansowane badania nad kolorem w rzeźbach Dunikowskiego, w powiązaniu z refleksją nad materialnością jego dzieł, technicznymi aspektami procesu tworzenia, powinny być traktowane w kategoriach analitycznych – kluczowych dla zrozumienia całokształtu twórczości tego wybitnego artysty.