Sacrum i profanum - w architekturze, sztuce i muzealiach:

„Dział Sztuki Muzeum w Gliwicach posiada w swoich zbiorach znaczącą kolekcję szklanych klisz - 2249 sztuk fotografii wykonanych w pierwszej połowie XX wieku (około 70 zdjęć to negatywy na błonach). Stanowią one część dużego zasobu klisz, rozproszonych między kilka działów tego muzeum, stopniowo poddawanych digitalizacji i upublicznianych, m.in. poprzez wprowadzenie do obiegu wydawniczego. [...] Obecnie Uczba khsz znajdujących się w posiadaniu ghwickiego muzeum szacowana jest na 7650 sztuk. Postrzegane łącznie, fotografie z tych trzech działów tworzą niemal kanoniczną całość, budującą rozległą wizuahzację przeszłości. Tak znakomite zbiory stały się własnością ghwickiej placówki w okresie międzywojennym, zwłaszcza w początku lat dwudziestych XX wieku, gdy nosiła ona jeszcze nazwę Oberschlesisches Museum (Muzeum Górnośląskie) i po dwóch dekadach działalności pełniła rolę jedynego muzeum regionalnego na Górnym Śląsku. Można spekulować - zapewne w pełni zasadnie - że zasadniczy zrąb owej kolekcji wyłonił się z potężnego zespołu, obejmującego jakoby aż 8 tys. klisz szklanych, należącego do wydawnictwa Heimatverlag Oberschlesien GmbH (Wydawnictwo Ojczyźniane Górny Śląsk sp. z o.o.) z Gliwic. W latach 1923-1924 jego zasoby znalazły się w rękach gliwickich muzealników. To efemeryczne wydawnictwo zasługuje na chwilę uwagi, zawdzięczamy mu wszak wyjątkową spuściznę. W jego krótkiej historii skupia się ponadto, jak w soczewce, kilka ważkich zjawisk kulturowych i politycznych pierwszych dwóch dekad XX stulecia". [fragm. tekstu]