Umowa społeczna

"Umowa społeczna" to wizja wspólnoty, której członkowie w sposób świadomy zawierają między sobą pakt i zakładają sprawiedliwe państwo. Nie o to tu chodzi, by realni ludzie realnego państwa fizycznie spotkali się, zakwestionowali całą swą tradycję i z miejsca stworzyli sztuczną strukturę. Koncepcja Jana Jakuba to teoretyczny wkład w spór nad możliwością konstruowania państwa, a nie po prostu wydumana utopia. U wielu mieszane uczucia wzbudza też jego pojęcie woli powszechnej u owego "czegoś", co przenika i jednoczy społeczności. A jest to jedno z najciekawiej wymyślonych i najbardziej enigmatycznych pojęć w historii filozofii. "List o widowiskach" to popis paradoksalnej wyobraźni filozofa, w której łączą się ideały demokratyczne i niechęć do pewnych konsekwencji wolności. Dziś ta skręcająca w totalitarystyczną stronę krytyka kultury i obyczajów mogłaby się nazywać O telewizji. Mimo wszystko Jan Jakub miał niezwykle trafne intuicje.