Szczepan Twardoch laureatem Nagrody Literackiej Nike 2026 za powieść „Null”

Szczepan Twardoch został laureatem Nagrody Literackiej Nike 2026. Jury tegorocznej edycji najważniejszego polskiego wyróżnienia literackiego doceniło jego powieść „Null”, opublikowaną przez Wydawnictwo Marginesy. Książka otrzymała wcześniej także Nike Czytelników, co oznacza, że tegoroczny werdykt okazał się podwójnym sukcesem autora.

Gala Nagrody Literackiej Nike odbyła się 4 października 2026 roku w Warszawie. Spośród siedmiu finalistów jury wybrało właśnie „Null” – powieść, która podejmuje jeden z najt­rudn­iejs­zych­ i najbardziej aktualnych tematów współczesności: doświadczenie wojny w Ukrainie.

„Null” to opowieść o wojnie oglądanej z perspektywy pierwszej linii frontu. Tytułowy „null” oznacza miejsce najbardziej wysunięte na front – przestrzeń, w której codzienność wyznaczają drony, ostrzał, błoto, strach i nieustanna świadomość zagrożenia.

Głównym bohaterem powieści jest żołnierz posługujący się pseudonimem Koń. Porzuca swoje dotychczasowe życie w Polsce i trafia na front wojny w Ukrainie. Wraz z innymi żołnierzami doświadcza ekstremalnych warunków, mierząc się nie tylko z fizycznym zagrożeniem, ale także z własnymi lękami, pamięcią, samotnością i pytaniami o sens walki.

Twardoch nie tworzy jednak klasycznej opowieści wojennej. „Null” jest przede wszystkim próbą pokazania, co wojna robi z człowiekiem – jak wpływa na jego psychikę, relacje z innymi, system wartości i sposób postrzegania świata. To literatura pozbawiona romantycznego obrazu wojny, skupiona na jej brutalności i konsekwencjach.

Powieść wyrasta również z osobistych doświadczeń autora związanych z jego wielokrotnymi wyjazdami do Ukrainy. Twardoch od lat angażuje się w pomoc Ukrainie, a podczas swoich pobytów przebywał między innymi w pobliżu linii frontu i na pozycjach operatorów dronów.

„Nie wszystko, co jest opisane w książce, widziałem na własne oczy. Gdybym widział, to bym tutaj nie rozmawiał z państwem” – mówił pisarz podczas spotkania w Studiu im. Agnieszki Osieckiej w lutym 2025 roku. Jak wyjaśniał, część opisanych doświadczeń poznał dzięki rozmowom i obserwacjom podczas pobytów w Ukrainie.

Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że „Null” został doceniony zarówno przez profesjonalne jury, jak i przez czytelników. 2 października książka otrzymała Nagrodę Nike Czytelników 2026, zdobywając najwięcej głosów w plebiscycie „Gazety Wyborczej”. Dla Twardocha jest to już drugie zwycięstwo w tym plebiscycie – w 2013 roku czytelnicy nagrodzili jego „Morfinę”.

Tegoroczny sukces „Null” ma więc szczególny wymiar. Powieść, która mierzy się z doświadczeniem wojny toczącej się tuż za polską granicą, została uznana za najważniejszą książkę spośród siedmiu finalistów Nagrody Literackiej Nike 2026, a jednocześnie zdobyła uznanie tysięcy czytelników.

Szczepan Twardoch po raz pierwszy został laureatem głównej Nagrody Literackiej Nike. „Null” okazał się natomiast książką, która w tegorocznej edycji połączyła werdykt jury i głos czytelników. To niewątpliwie jeden z najważniejszych literackich sukcesów 2026 roku.