Jury jubileuszowej, 30. edycji Nagrody Literackiej Nike, wybrało siedem książek, które powalczą o jedno z najważniejszych wyróżnień literackich w Polsce. W finale znalazły się różnorodne gatunki – reportaż, opowiadania, poezja, biografia oraz powieści.

Finaliści i finalistki Nike 2026:
Anna Bikont – „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”
Dorota Grabek – „Zmar­twyc­hwst­anki­”
Justyna Kulikowska – „Wnyki dla światła”
Krzysztof Łapiński – „Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa”
Weronika Murek – „Urodziny”
Zyta Rudzka – „Tylko durnie żyją do końca”
Szczepan Twardoch –”Null”.
Laureata lub laureatkę Nagrody Literackiej Nike 2026 poznamy 4 października. Zwycięzca/zwyciężczyni otrzyma statuetkę oraz 100.000 zł.
Transmisja: godz. 20.30, TVP Kultura.
O 20 książkach nominowanych do Nike 2026 przeczytacie TUTAJ.
w.bibliotece.pl

Miejska Biblioteka Publiczna w Łomży zaprasza na spotkanie autorskie z Tomaszem Plaskotą, poświęcone jego książce „Byłem ofiarą doktora Mengele. W medycznym piekle Auschwitz”.

Tomasz Plaskota jest pasjonatem historii, autorem tekstów popu­larn­onau­kowy­ch i naukowych poświęconych tematyce historycznej. Publikował m.in. na łamach „Polska Zbrojna Historia”, „Nasza Historia”, „W Sieci Historii” i „Polska The Times”. Jest również autorem biogramów i haseł w publikacjach poświęconych historii polskiego ruchu narodowego oraz pomysłodawcą i współautorem filmów dokumentalnych.

Jego najnowsza książka podejmuje jeden z najbardziej wstrząsających tematów związanych z historią niemieckiego nazistowskiego obozu konc­entr­acyj­nego­ i zagłady Auschwitz-Birkenau – losy więźniów poddawanych pseudomedycznym eksperymentom. Centralne miejsce publikacji zajmuje relacja László Kissa, ocalałego z Auschwitz, który jako więzień obozu został poddany eksperymentom prowadzonym przez Josefa Mengele. Książka, wydana przez Wydawnictwo Replika w 2026 roku, łączy świadectwo ocalałego z szerszym kontekstem historycznym.

Podczas spotkania autor opowie o okolicznościach powstania książki, pracy nad zgromadzonymi materiałami oraz znaczeniu dokumentowania historii osób, które doświadczyły obozowego piekła. Rozmowa będzie również okazją do refleksji nad pamięcią o ofiarach oraz odpo­wied­zial­nośc­ią kolejnych pokoleń za zachowanie prawdy o zbrodniach II wojny światowej.

Spotkanie poprowadzi Magdalena Mucha.

9 września 2026 r. (środa), godz. 12.00
Hala Kultury, Stary Rynek 6 w Łomży

„Piętnaście lat wspólnego czytania – jubileuszowe „Dziady” w Łomży”

5 września 2026 roku Hala Kultury w Łomży wypełniła się słowami Adama Mickiewicza. To właśnie tutaj odbyła się łomżyńska odsłona 15. edycji Narodowego Czytania, której organizatorem – nieprzerwanie od pierwszej edycji – jest Miejska Biblioteka Publiczna w Łomży. Tegoroczną lekturą były „Dziady” – jedno z najważniejszych i najbardziej niezwykłych dzieł polskiego romantyzmu.

Piętnaście lat wspólnego czytania to piękny jubileusz. Przez ten czas w Łomży spotykaliśmy się wokół kolejnych dzieł polskiej literatury, odkrywając je na nowo i przekonując się, że literatura rzeczywiście potrafi łączyć ludzi – ponad pokoleniami, środowiskami i codziennymi podziałami.

W tym roku wybór padł na „Dziady” Adama Mickiewicza. Dramat o pamięci i zapomnieniu, miłości i cierpieniu, winie i karze, wolności i zniewoleniu. Świat, w którym rzeczywistość żywych przenika się ze światem duchów, aniołów i zjaw. A przede wszystkim – opowieść o pamięci i wspólnocie, o potrzebie zachowania więzi z tymi, którzy byli przed nami.

Łomżyńskie Narodowe Czytanie po raz kolejny zgromadziło przedstawicieli różnych środowisk naszego miasta i regionu. Wśród gości znaleźli się Prezydent Miasta Łomża dr Mariusz Chrzanowski, Członek Zarządu Województwa Podlaskiego Jacek Piorunek, Poseł na Sejm RP Bogumiła Olbryś, Poseł na Sejm RP Alicja Łepkowska-Gołaś, Przewodniczący Rady Miejskiej w Łomży Wiesław Tadeusz Grzymała oraz Wice­prze­wodn­iczą­cy Rady Miejskiej w Łomży Leszek Konopka.

W wydarzeniu uczestniczyli również Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku i Przewodniczący Komisji Kultury Rady Miejskiej w Łomży dr hab. Krzysztof Sychowicz, Radna Miasta Łomża dr Anna Najda, Radny Miasta Łomża Marcin Dębek, Radna Sejmiku Województwa Podlaskiego i Dyrektor Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Łomży Bernadeta Krynicka, Wicestarosta Łomżyński Anna Gawrych, Przewodnicząca Łomżyńskiej Rady Kobiet i Dyrektor Biura Ministra Rolnictwa Marlena Siok, Sekretarz Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, była Wiceprezydent Łomży Mirosława Kluczek oraz Wiceprezes Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej i redaktor naczelny „Wiadomości Łomżyńskich” Wawrzyniec Kłosiński.

Serdecznie witani byli także Gwardian klasztoru Braci Mniejszych Kapucynów w Łomży i proboszcz parafii Matki Bożej Bolesnej Ojciec Michał Kulczycki, Wice­prze­wodn­iczą­ca Podlaskiej Wojewódzkiej Rady Seniorów Grażyna Czajkowska, Dyrektor Miejskiego Domu Kultury – Domu Środowisk Twórczych w Łomży Krzysztof Zemło, reprezentujący Dowódcę 13. Batalionu Lekkiej Piechoty w Łomży kapitan Damian Grelewski, Dyrektor Teatru Lalki i Aktora Jarosław Antoniuk oraz aktorzy Teatru Lalki i Aktora w Łomży. Wśród uczestników znaleźli się również dziennikarz Polskiego Radia Białystok Adam Dąbrowski, poetka i pedagog Grażyna Karasiewicz, prawniczka i pisarka Anna Rybakiewicz, czytelniczka i społeczniczka Irena Kościjańczuk oraz emerytowany lekarz weterynarii i przyjaciel Biblioteki Emilian Kudyba.

Szczególnie ważnymi uczestnikami tegorocznego wydarzenia była młodzież. Wspólnie z nami czytali uczniowie I Liceum Ogól­noks­ztał­cące­go im. Tadeusza Kościuszki, II Liceum Ogól­noks­ztał­cące­go im. Marii Konopnickiej, Zespołu Szkół Weterynaryjnych i Ogól­noks­ztał­cący­ch nr 7 oraz Liceum Sztuk Plastycznych, wraz z nauczycielami i opiekunami: Joanną Podsiadło, Dorotą Przestrzelską, Iwoną Dudek, Beatą Pijanowską i wicedyrektorem Tomaszem Szałkowskim. W wydarzeniu uczestniczyły również dzieci i młodzież z Zespołu Szkół Specjalnych nr 8 w Łomży, którym towarzyszyły Agnieszka Szczech, Monika Szymańska i Bożena Godlewska.

Mick­iewi­czow­skie­ słowa zabrzmiały w interpretacji wielu osób. W Prologu, Scenie I, Wielkiej Improwizacji, Scenie V oraz Salonie Warszawskim mogliśmy usłyszeć głosy samorządowców, przedstawicieli instytucji, duchowieństwa, kultury, mediów, mieszkańców Łomży, pracowników Biblioteki i młodzieży.

Szczególne emocje towarzyszyły Wielkiej Improwizacji, której fragmenty przedstawili Krzysztof Zemło, Wawrzyniec Kłosiński, kapitan Damian Grelewski, Emilian Kudyba oraz Adam Dąbrowski.

Pięknym artystycznym dopełnieniem spotkania był występ Żakliny i Michała Olchowik, którzy przedstawili wyjątkowo nostalgiczną i mistyczną aranżację kurpiowskich utulanek. Ich interpretacja, mocno osadzona w tradycji i pełna subtelnych emocji, stworzyła niezwykły nastrój i pięknie współbrzmiała z duchowym i obrzędowym klimatem „Dziadów”. Był to moment wyciszenia i refleksji, który pozwolił jeszcze mocniej poczuć obecny w dziele Mickiewicza motyw pamięci, przemijania i więzi między pokoleniami.

Tegoroczne spotkanie było również okazją do podziękowania wszystkim, którzy od lat pomagają tworzyć łomżyńską tradycję Narodowego Czytania. Szczególne słowa wdzięczności kierujemy do Dyrektora Jarosława Antoniuka i aktorów Teatru Lalki i Aktora, a także Ewy Filochowskiej-Karwowskiej, pracowników technicznych, kierownika Hali Kultury Rafała Kracuckiego i całej obsługi obiektu za pomoc i profesjonalne wsparcie.

Podziękowania należą się również wszystkim bibliotekarzom i pracownikom Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łomży, których zaangażowanie, pomysły i praca sprawiają, że kolejne edycje Narodowego Czytania mogą co roku przybierać nową formę. Słowa wdzięczności kierujemy do Elżbiety Ziółkowskiej i Krystiana Kosakowskiego, którzy poprowadzili tegoroczne spotkanie, Anny Kamińskiej za przygotowanie scenariusza i impresji filmowej wprowadzającej publiczność w świat dramatu Mickiewicza oraz Adama Kalinowskiego, który od lat dokumentuje biblioteczne wydarzenia.

I przede wszystkim – dziękujemy Państwu. Naszym Czytelnikom, mieszkańcom Łomży, przyjaciołom Biblioteki i wszystkim miłośnikom literatury. To właśnie dzięki Państwa obecności Narodowe Czytanie stało się w naszym mieście trwałą tradycją.

Piętnaście edycji Narodowego Czytania to piętnaście lat wspólnej historii. Setki osób, które pojawiały się na scenie, tysiące wypowiedzianych słów i kolejne pokolenia Czytelników, dla których spotkanie z literaturą stało się częścią życia kulturalnego Łomży.

Tegoroczne „Dziady” wybrzmiały dziś w naszym mieście wieloma głosami. I pozostawiły po sobie nie tylko literackie emocje, ale także chwilę zadumy nad pamięcią, historią, wspólnotą i tym, co łączy nas z tymi, którzy byli przed nami.

Dziękujemy za wspólne piętnaście lat Narodowego Czytania w Łomży. I do zobaczenia za rok – przy kolejnej książce, kolejnych słowach i kolejnym spotkaniu z literaturą.