Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci ojca Jana Bońkowskiego – kapucyna, historyka, regionalisty, harcerza oraz autora wielu publikacji poświęconych historii Łomży i regionu. Odszedł człowiek, który przez całe życie pozostawał wierny swojemu rodzinnemu miastu, a swoją wiedzą, życzliwością i pasją dzielił się z kolejnymi pokoleniami.

Ojciec Jan urodził się 26 kwietnia 1938 roku w Łomży. Jak sam pisał we wspomnieniach:

„Łomża jest czymś bardzo bliskim mojemu sercu… To właśnie Łomża jest moim domem, w którym wszystko się zaczęło.”

Dzieciństwo spędził przy ulicach Dwornej i Wiejskiej, będąc świadkiem tragicznych wydarzeń II wojny światowej oraz zniszczenia rodzinnego miasta. W swoich książkach z ogromnym pietyzmem opisywał przedwojenną Łomżę, wojenne losy mieszkańców oraz miejsca, których już dziś nie ma. Wspomnienia te stały się niezwykle cennym świadectwem historii miasta widzianej oczami dziecka.

Po ukończeniu nauki wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów. Święcenia kapłańskie przyjął 24 czerwca 1967 roku w kościele ojców kapucynów w rodzinnej Łomży, a dzień później odprawił Mszę świętą prymicyjną w świątyni, z którą był związany od najmłodszych lat.

Ojciec Jan znany był również jako harcerz i wielki propagator idei skautingu. Przez ponad dwadzieścia lat pełnił posługę duszpasterską na Białorusi, gdzie odegrał niezwykle ważną rolę w odrodzeniu Związku Harcerstwa Polskiego. Jego działalność duszpasterska, patriotyczna i harcerska spotykała się z niechęcią białoruskich władz, a po latach szykan został zmuszony do opuszczenia kraju. Doświadczenia z tego okresu opisał m.in. w książkach „Brązowym szlakiem przez Białoruś”, „Nad Narwią, Newą i Niemnem”, „Tropami druha »Huragana«, czyli harcerstwo polskie na Białorusi” oraz „Białoruś, Białoruś…”.

Równolegle prowadził intensywną działalność pisarską. Pozostawił kilkanaście książek, ponad dwadzieścia broszur i liczne artykuły. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmują publikacje poświęcone Łomży, wśród nich: „250 lat kapucynów w Łomży”, „Łomża – gród nad Narwią”, „Łomżyńskie wzgórza”, „Zapachy historii Łomży. Pomniki i kapliczki” oraz „Ślady przedwojennej Łomży”. Dzięki nim utrwalał pamięć o historii miasta, jego mieszkańcach i miejscach, które współtworzą tożsamość Łomży.

Z Miejską Biblioteką Publiczną w Łomży ojca Jana łączyła wieloletnia, serdeczna relacja. Chętnie uczestniczył w organizowanych przez nas wydarzeniach, zwłaszcza spotkaniach historycznych w Filii nr 6 i Filii nr 2. Zawsze dzielił się swoją wiedzą z ogromną pasją, a uczestnicy spotkań cenili Go za otwartość, skromność i niezwykłą umiejętność opowiadania o historii.

Szczególnie ważnym wydarzeniem był 18 lutego 2020 roku, kiedy podczas uroczystego otwarcia nowej siedziby Filii nr 6 przy ul. Małachowskiego 1 ojciec Jan Bońkowski poświęcił nowy lokal. Tym samym stał się częścią jednego z najważniejszych momentów w historii tej placówki.

Był także wieloletnim darczyńcą naszej biblioteki. Systematycznie przekazywał do zbiorów swoje kolejne publikacje, dzięki czemu czytelnicy mogą dziś korzystać z jego bogatego dorobku. Książki ojca Jana pozostaną trwałą częścią księgozbioru Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łomży i nadal będą służyć wszystkim zainteresowanym historią naszego miasta i regionu.

Po raz ostatni mieliśmy zaszczyt gościć ojca Jana 26 lutego 2026 roku podczas spotkania autorskiego z ojcem Andrzejem Madejem OMI w Czytelni Głównej przy ul. Długiej 13. Jak zawsze serdeczny, uśmiechnięty i pełen życzliwości, z zain­tere­sowa­niem­ uczestniczył w wydarzeniu oraz długo rozmawiał z naszym gościem i uczestnikami spotkania.

Odszedł człowiek, który przez całe życie pozostawał wierny słowom zapisanym we własnych wspomnieniach – że wszystko zaczęło się w Łomży. Miłość do rodzinnego miasta, troska o jego historię oraz pamięć o ludziach i wydarzeniach były obecne w całej jego działalności duszpasterskiej, społecznej i pisarskiej.

Rodzinie, współbraciom zakonnym oraz wszystkim Bliskim składamy wyrazy szczerego współczucia.

Cześć Jego pamięci.

Z radością przedstawiamy Czytelniczkę Miesiąca Lipca – Monikę Zlahodukh, której miłość do książek jest pięknym przykładem na to, jak wielką rolę w kształtowaniu czytelniczych pasji odgrywa dom rodzinny.

Jak wspomina mama Moniki, Pani Hanna, książki towarzyszyły córce od pierwszych dni życia. Bajki, barwne ilustracje, opowieści o zwierzętach i publikacje pomagające poznawać świat sprawiły, że czytanie stało się naturalną częścią codzienności.

Dziś Monika z ogromnym entuzjazmem sięga po kolejne lektury, chętnie rozmawia o przeczytanych książkach, analizuje losy bohaterów i z niec­ierp­liwo­ścią­ wyczekuje każdej wizyty w bibliotece. Jest również jedną z naja­ktyw­niej­szyc­h czytelniczek w swojej szkole, udowadniając, że literatura potrafi inspirować, rozwijać wyobraźnię i dostarczać wielu niezapomnianych emocji.

Szczególnie cieszy nas fakt, że Monika jest wierną czytelniczką Filii nr 6 oraz aktywnie uczestniczy w organizowanych przez nas wydarzeniach. To dla nas ogromna satysfakcja, że biblioteka jest miejscem, do którego młodzi czytelnicy wracają z radością. Dziękujemy również Pani Hannie za ciepłe słowa skierowane pod adresem naszej biblioteki i pracowników – są one dla nas niezwykle cennym wyrazem uznania i motywacją do dalszej pracy.

Serdecznie gratulujemy Monice zdobycia tytułu Czytelniczki Miesiąca Lipca i życzymy jej wielu kolejnych fascynujących spotkań z literaturą oraz niegasnącej radości z odkrywania świata książek.

Laureatka otrzymała pakiet upominków przekazanych przez Urząd Miasta Łomża oraz vouchery ufundowane przez cukiernię Bezową Chmurkę i pizzerię Pepe Rosso.

Czy miejsce, w którym tworzysz/czytasz opowiada Twoją historię?

W ramach projektu „HERstory – odkryj kobiecą siłę w książkach” przybliżamy twórcze przestrzenie wybitnych pisarek. Tym razem zaglądamy do świata Kazimiery Iłłakowiczówny.

Iłła będąc studentką mieszkała w Krakowie – miejscu wymarzonym dla twórczych dusz. Jej studenckie mieszkanie przy ul. Krupniczej było jedną z pierwszych twórczych przestrzeni. Sufit był pomalowany w gwiazdozbiory. Odwiedzali ją krakowscy artyści wróżąc młodej kobiecie karierę poetki.

Iłłakowiczówna pisała przy biurku w samotności i, jak sama mówiła, pod wpływem osamotnienia, pustki i … nudy.

Ze względu na późniejszą wykonywaną profesję, często podróżowała, a wybierając się w podróż, za niezbędną rzecz w walizce uważała maszynę do pisania Remington – to też była jedyna rzecz, której nie straciła podczas szybkich przeprowadzek i innych historycznych zawieruch.

Poznań, jej ostatnie najbliższe miejsce, niemiło ją powitał, mimo to, polubiła to miasto, ale nie spodziewała się, że będzie tu mieszkać i na pewno nie podejrzewałaby, że właśnie tu powstanie muzeum jej twórczej przestrzeni – Mieszkanie-Pracownia. Na Jeżycach w mieszkaniu naprzeciwko zajezdni tramwajowej, przy ul. Gajowej 4/8 wynajmowała największy, trzy­dzie­stom­etro­wy pokój. Do tej pory znajdują się tam: biała skrzynia – pamiątka z Klużu (stolicy Siedmiogrodu; dziś Cluj Napoca), w którym Iłła mieszkała podczas II wojny światowej; pudła na kapelusze – również przywiezione z Rumunii i kredens, na którym stał wazon z namalowanym tulipanem i posrebrzany dzbanek z 1822 r. Pokój był zatłoczony, z wąskim łóżkiem zakrytym kilimem lub kocem.

Podobno czasami podczas aktu twórczego na stole pod lampą siadywał uwielbiany przez nią biały puszysty kot Miś należący do właścicieli, rodziny Żyndów. W jej „gabinecie” na biurku można było zobaczyć równocześnie dzieła Lenina, Biblię i „Trybunę Ludu”.

Pisarka tworzyła również we wspólnej kuchni, m. in. opiekując się 2-letnią dziewczynką, członkiem rodziny właścicieli. Z powodu hałasu i chłodu w poznańskim mieszkaniu, twórcze miejsca odnajdywała również w Bibliotece Uniwersyteckiej lub na wyjazdach. W Bibliotece zawsze siadała ze swoimi książkami, atramentem, piórem, świecami i zapałkami w tym samym miejscu. Pisała także w Klubie Międzynarodowej Książki i Prasy (gdzie pisarze czytali prasę i pili kawę) do momentu, gdy ktoś zwrócił jej uwagę, że tu nie powinno się pisać, tylko czytać…

Wy również pokażcie miejsca, które inspirują Was do literackiej twórczości lub czytania. Zapraszamy do udziału w konkursie fotograficznym „Twórcza przestrzeń autorki” – mbp-lomza.pl

Na Wasze zgłoszenia czekamy do 17 sierpnia 2026 r. (poniedziałek).

Konkurs fotograficzny ph. „Twórcza przestrzeń autorki” jest jednym z zadań realizowanych w ramach projektu „HERstory – odkryj kobiecą siłę w książkach” dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Polecamy stronę o Mieszkaniu-Pracowni Kazimery Iłłakowiczówny oraz książkę Joanny Kuciel-Frydryszak „Iłła”.