Angelika Kuźniak, Stryjeńska. Diabli nadali • Polecamy biografię autorstwa Angeliki Kuźniak „Stryjeńska. Diabli nadali”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Czarne w 2015 roku. Książka przedstawia losy wybitnej malarki, ilustratorki i scenografki Zofii z Lubańskich Stryjeńskiej. Poznajemy jej rodzinę i lokalne środowisko krakowskie, a następnie wraz z bohaterką wędrujemy przez Zakopane i Warszawę, Monachium i Paryż, spotykając na kolejnych kartach wybitne postaci międzywojnia, m. in. Witkacego, Fiedlera, Iwaszkiewicza, Pawlikowską-Jasnorzewską czy Samozwaniec. Z bliska przyglądamy się związkom - z architektem Karolem Stryjeńskim i innymi partnerami, a przede wszystkim trudnym relacjom z trojgiem dzieci – Magdą, Jackiem i Jasiem. Autorka często i chętnie posługuje się fragmentami dzienników i listów malarki, ponieważ była ona obdarzona wyjątkowym poczuciem humoru, a jej komentarze do aktualnych wydarzeń i oceny poznanych ludzi są trafne i cięte. Widzimy artystkę borykającą się całe życie z kłopotami finansowymi, pospiesznie realizującą zamówione prace, marzącą o sławie i głodną sukcesów. Cezurą w jej życiu był czas II wojny światowej. To okres prawdziwej próby charakteru - walki o przetrwanie, choroby, a przede wszystkim trwogi o najbliższych. Po wyzwoleniu towarzyszymy rozterkom Stryjeńskiej – pozostać w komunistycznej Polsce czy szukać szczęścia i pracy na obczyźnie. Ostateczny wybór – osiedlenie się w Szwajcarii - nie był chyba decyzją słuszną, a starość okazała się pełna goryczy, poczucia osamotnienia i nasilających się dolegliwości. • • Biografia została uzupełniona licznymi fotografiami z rodzinnego archiwum i zilustrowana dziełami artystki. Znakomita lektura! • Ewa Klimasek – PBP Oborniki •

Ludwika Włodek, Pra. O rodzinie Iwaszkiewiczów • To książka, którą polecamy z pełnym przekonaniem. Jej autorką jest Ludwika Włodek, prawnuczka Hanny i Jarosława Iwaszkiewiczów, wnuczka ich córki Marii, dziennikarka „Gazety Wyborczej” i adiunkt na Uniwersytecie Warszawskim. Postanowiła ona zebrać wszelkie informacje o swojej rodzinie i zawrzeć je w tomie wspomnień pod tytułem „Pra. O rodzinie Iwaszkiewiczów”. W tym celu odbyła podróż na Ukrainę, odszukała najbliższą rodzinę Jarosława, a dzięki niej najdawniejsze ślady i pamiątki materialne. Rozmawiała ze wszystkimi żyjącymi członkami familii, by zachować dla następnych pokoleń klimat domu na Stawisku, z którym wszyscy potomkowie Iwaszkiewiczów czują się związani. Poznajemy dzieciństwo i młodość pisarza, złożone w zasadzie ze strzępów informacji, listów, dokumentów i ustnych przekazów. Wiele tu danych o braciach i siostrach Jarosława, ich skomplikowanych, często tragicznych losach. Więcej faktów, ubarwionych anegdotami, zawierają rozdziały o o małżeństwie Jarosława i Hani, czyli Anny Lilpopówny i ich córek Marii i Teresy. Piękne wspomnienia dotyczą bliskich mu osób (znanych i nieznanych), a także ukochanych przez pisarza zwierząt. Autorka przedstawia również historie rodów Lilpopów i Włodków, ilustrując je unikalnymi fotografiami i fragmentami listów z rodzinnego archiwum. Załącza również drzewa genealogiczne skoligaconych rodzin, by ułatwić czytelnikom orientację w ich pogmatwanych i burzliwych dziejach. • Książka ma charakter osobisty, momentami wzruszający, dla autorki stała się pasjonującą przygodą i próbą odnalezienia własnego miejsca w tej historii. Czytelnikom spodoba się z pewnością styl narracji, humor i dystans prawnuczki Jarosława. • Ewa Klimasek – PBP Oborniki •

Jacek Hugo-Bader, Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak • Kto przedkłada fakty nad fikcję, z zain­tere­sowa­niem­ i wzruszeniem przeczyta reportaż Jacka Hugo-Badera „Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak”. Jest to relacja dziennikarza „Gazety Wyborczej” z wyprawy w Karakorum zorganizowanej i poprowadzonej przez Jacka Berbekę w celu odnalezienia ciał polskich himalaistów - Macieja Berbeki i Tomasza Kowalskiego. Reporter miał nie tylko szansę wspinać się na ośmiotysięcznik, poznać warunki klimatyczne i potęgę gór, ale także rozmawiał z uczestnikami tragicznej wyprawy zimowej w roku 2013, rodzinami ofiar i najw­ybit­niej­szym­i polskimi wspinaczami. Książka pełna jest emocji, różnych, często skrajnych opinii, ale autor zachował obiektywizm i empatię, starał się oddać głos wszystkim zainteresowanym i ustrzegł się wartościowania i oceniania. Poznajemy dzięki niemu hermetyczny świat polskich himalaistów, ich potrzebę sukcesu, wzajemne sympatie i animozje, próbujemy zrozumieć szaleństwo, które każe im gnać w najwyższe góry w ekstremalnych warunkach pogodowych i w każdej chwili ryzykować własnym życiem. Poza wartościami poznawczymi należy podkreślić walory artystyczne reportażu – język, kompozycję i zdjęcia. Warto przeczytać! • Ewa Klimasek – PBP Oborniki •

Szczepan Twardoch, Król • Powieść Szczepana Twardocha „Król”to jedna z najgłośniejszych premier jesieni 2016 r. i czwarty tytuł tego autora w naszych zbiorach. Książka jest chwilami brutalna i pełna wulgaryzmów, a jednak czyta się ją wartko i docenia niewątpliwy talent narracyjny pisarza. Ciekawość budzi już okładka stylistyką przypominająca wydania utworów przedwojennych. • Akcja toczy się w Warszawie, głównie w okolicach Nalewek, Kercelaka i ulicy Okopowej, w roku 1937, a więc w schyłkowym okresie II Rzeczpospolitej, tak chętnie idealizowanej i mitologizowanej obecnie. Tymczasem Twardoch ukazuje ogromne podziały społeczne – z jednej strony bojówki socjalistyczne, żydowskie, a z drugiej antysemickie – falangistów i ONR, getto ławkowe, narastanie konfliktu i atmosferę zagrożenia. Wrażenie robią sceny tortur w Berezie Kartuskiej. Narrator przenosi nas także w inny wymiar czasowy – do współczesnego Tel Awiwu. Głównym bohaterem jest żydowski bokser i bandyta-wrażliwiec Jakub Szapiro, będący na usługach oprycha jeszcze większego formatu, mającego „kontakty” z władzami państwa - Kuma Kaplicy. Wokół znajdują się i inne indywidua – Radziwiłek czy Pantaleon. Pojawiają się także postaci historyczne – Edward Rydz-Śmigły, Bolesław Piasecki, pułkownik Adam Koc, choć pokazane dość groteskowo. Są za to ciekawe portrety kobiet – od wyemancypowanych i nowoczesnych po dziewczyny z półświatka. Na tę gangsterską opowieść nakładają się kwestie polityczne, choćby próba zamachu stanu, która podobno ma swe potwierdzenie w dokumentach historycznych. Można też czytać powieść jako aluzję do współczesności i ostrzeżenie przed polaryzacją społeczeństwa. • Ryzykownym, bo wtórnym zabiegiem wydaje się być wprowadzenie do tekstu kaszalota Litaniego, który sugeruje swą obecnością, że bohaterowie znajdują się we władaniu wszechpotężnej siły niweczącej ich plany i czyniącej wysiłki bezowocnymi. Ta postać przywodzi bowiem na myśl poprzednią książkę Twardocha, w której również pojawiła się instancja wyższa w postaci tytułowego Dracha. • Mimo krytycznej uwagi powieść naprawdę warto przeczytać! • Ewa Klimasek – PBP Oborniki •

Magdalena Grzebałkowska, 1945. Wojna i pokój • Kolejna w naszych zbiorach (po tytułach „Beksińscy. Portret podwójny” i "Ksiądz Paradoks”) książka Magdaleny Grzebałkowskiej - „1945. Wojna i pokój”. Jest to zbiór znakomitych reportaży dotyczących przełomowego 1945 roku, w którym z wyjątkową intensywnością splatały się ludzkie lęki i nadzieje, rozpacz i niespodziewana radość. • Autorka podkreśla wielokrotnie swe problemy z nadmiarem dokumentów lub ich brakiem, omawia próby dotarcia do osób, które były świadkami i uczestnikami wydarzeń. Ukazuje losy jednostkowe i wpisuje je w znaczące dla społeczeństwa procesy i zjawiska. Wraz z Grzebałkowską obserwujemy exodus ludności na ziemie zachodnie, a z nim tragedie wysiedlonych i niepokoje osadników, głównie repatriantów ze wschodu. Przyglądamy się życiu mieszkańców Warszawy, gdy trupy ciągle leżą na ulicach, a powracający próbują normalnie funkcjonować, a także grupie żydowskich dzieci w domu dla sierot w Otwocku. Wraz z pierwszym prezydentem – Bolesławem Drobnerem - uczestniczymy w przejęciu z rąk Niemców Wrocławia. Reporterka relacjonuje też konflikt polsko-ukraiński w Sanoku i okolicach, powraca do tragedii Niemców, którzy ewakuowali się z Gdańska na okręcie „Wilhelm Gustloff” i prezentuje zeznania więźniów obozu w Łambinowicach. Opowieści, przytaczane z zachowaniem indywidualnych cech językowych, budzą silne emocje czytelnika. • Pomysł na tę książkę jest prosty i zaskakujący zarazem – została ona podzielona na dwanaście części – są nimi następujące po sobie miesiące, a każdy rozdział poprzedzono ogłoszeniami z gazet – w ten sposób czytający orientuje się, jakie kwestie były naprawdę ważne dla ludności w tamtym czasie. • Pasjonująca i pouczająca lektura. Warto przeczytać! • Ewa Klimasek - PBP Oborniki •