„O adaptacji słów kilka…” • Recenzja książki - Zanim wkroczy specjalista… Jak pomóc przedszkolakowi w trudnych sytuacjach. Przewodnik dla nauczycieli i rodziców. • Nowy rok szkolny stawiał przed mną nowe wyzwania. Jako pedagog i nauczyciel wychowania przedszkolnego, ponownie po kilku latach przerwy miałam rozpocząć pracę z grupą najmłodszych dzieci, które po raz pierwszy zetkną się z taką placówką jak przedszkole. O tym, jak jest to trudny czas dla dzieci, rodziców i nauczycieli wiedziałam doskonale. Jako nauczyciel z kilkunastoletnim stażem zdawałam sobie sprawę, że kluczową rolę w adaptacji dzieci do przedszkola odgrywają rodzice i ich emocje. Postanowiłam odświeżyć wiedzę, przygotować materiały dla rodziców, by pomóc im zrozumieć proces adaptacji dziecka do nowego środowiska. Szukając inspiracji natknęłam się na książkę Agnieszki Wentrych „Zanim wkroczy specjalista…Jak pomóc przedszkolakowi w trudnych sytuacjach. Poradnik dla nauczycieli i rodziców.” Książka skierowana jest zarówno do nauczycieli, jak i rodziców. • Agnieszka Wentrych, autorka książki to psycholog oraz terapeuta z bogatym doświadczeniem w pracy z dziećmi z trudnościami w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. W swojej publikacji autorka porusza szereg zagadnień, trudności i problemów, z którymi nauczyciele stykają się codziennie w swojej pracy. Opisane są trudne sytuacje, które manifestują się określonymi zachowaniami. Dzięki tej książce możemy się dowiedzieć, jak rozumieć te zachowania, jak na nie reagować, jak wspierać oraz jak rozmawiać z rodzicami, by współpraca była efektywna. Książka została podzielona na trzy główne rozdziały. W każdym rozdziale jest kilka podrozdziałów opisujących konkretny problem, m.in. adaptacja dziecka do przedszkola, problemy z niejedzeniem, uzależnienie od telewizji i urządzeń multimedialnych, izolowanie się dziecka, zachowania agresywne, rozwód, śmierć w rodzinie, euroemigracja. Autorka w bardzo przejrzysty sposób opisuje podstawy teoretyczne poruszanych zagadnień, ale także podaje konkretne propozycje rozwiązań. Każdy rozdział kończy się gotowymi materiałami do pracy w przedszkolach oraz tekstami bajek terapeutycznych i profilaktycznych. Wartością tej publikacji są konkretne wytyczne mówiące o tym, kiedy interwencja na poziomie przedszkola i środowiska domowego jest wystarczająca, a kiedy konieczne może okazać się wsparcie specjalisty. • Pozycja Agnieszki Wentrych pomogła mi w przygotowaniu się mentalnym do pracy z dziećmi najmłodszymi, z ich emocjami, lękami. Pozwoliła mi także dobrze przygotować się do spotkania z rodzicami, dla których rozłąka z dzieckiem, oddanie dziecka pod opiekę placówki, jest bardzo trudnym czasem w ich życiu. Moim zadaniem było przygotować rodziców na różne, nietypowe zachowania ich dzieci, uspokoić i wzbudzić zaufanie do mnie, jako nauczyciela i wychowawcy ich pociechy. Ta książka bardzo mi w tym pomogła. Na jej podstawie opracowałam także dla rodziców mały przewodnik, opisujący jak się rozstawać z dzieckiem w szatni, jakie komunikaty kierować do dziecka, o tym jak punktualność i spokój od rana wpływa na poczucie bezpieczeństwa u dziecka. Odesłałam także rodziców do tej pozycji oraz innych książek proponowanych w bibliografii. • Na uwagę zasługują także inne rozdziały. Niezwykle ważny temat dotyczący niejedzenia, wybiórczości pokarmowej czy też uzależnienia od urządzeń multimedialnych, to problemy, które dotyczą coraz większej liczby dzieci i są wyzwaniem dla całego systemu edukacji. Autorka wskazuje na trudność związaną z uzależnieniem dzieci od ekranów i jednoczesną potrzebą nauki dzieci rozsądnego korzystania z technologii cyfrowych, które są w dzisiejszym świecie niezbędne. Jestem pewna, że niejednokrotnie będę korzystać z tej pozycji i polecać innym nauczycielom, szczególnie tym, na początku swojej pracy z dziećmi. Przejrzysty układ, merytoryczne podstawy, kompetentne porady oraz zrozumiały język z pewnością zachęcają do lektury. Polecam książkę zarówno pedagogom, nauczycielom, jak i rodzicom. Myślę, że nie powinno jej zabraknąć na półce żadnego świadomego nauczyciela i rodzica. • Natalia Stuper • Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Obornikach • Zanim wkroczy specjalista: Jak pomóc przedszkolakowi w trudnych sytuacjach. Przewodnik dla nauczycieli i rodziców / Agnieszka Wentrych. Kraków: CEBP, 2016 • Sygnatura: 47161

Tytuł recenzji: O wszechobecnym lęku. • Recenzja książki: Moje dziecko się boi. Jak mogę mu pomóc?: Magdalena Lange-Rachwał. Warszawa: Difin, 2019 • Każdy czasem się boi. To prawda. Lęk to bardzo powszechne zagadnienie. Nie ma osoby, która by się z nim nie spotkała. Dziecięce lęki od wielu lat są w kręgu w moich zainteresowań. Jako nauczyciel i rodzic wielokrotnie spotykałam się z sytuacjami trudnymi dla dzieci, w których musiałam wykazać się wiedzą, opanowaniem, empatią. Postanowiłam poszerzyć swoje kompetencje w tym zakresie sięgając po pozycję „Moje dziecko się boi. Jak mogę mu pomóc?” Wybór tej książki o lękach spośród wielu innych okazał się bardzo trafny. • Magdalena Lange-Rachwał – autorka książki, to ceniony psycholog, terapeuta z bardzo bogatym doświadczeniem w pracy z dziećmi, jak i dorosłymi. Zaburzenia lękowe pod różnymi postaciami, z którymi autorka spotyka się bardzo często w swojej praktyce gabinetowej stały się inspiracją do popularyzowania wiedzy na ten temat. Niniejsza pozycja jest tego doskonałym przykładem. Autorka dzieli się także swoją wiedzą i doświadczeniem współpracując z takimi czasopismami jak Charaktery, Małe Charaktery oraz Psychologia w Praktyce. • Książka jest rodzajem przewodnika skierowanego do szerokiego kręgu odbiorców, w tym rodziców, opiekunów, wychowawców, pedagogów, którzy zmagają się z lękami swoich podopiecznych i chcą być dla dzieci wsparciem w trudnych dla nich chwilach. Na początku autorka omawia źródła lęku u dzieci, jego objawy oraz znaczenie w kontekście rozwoju emocjonalnego. Czytelnicy w prosty, przystępny sposób dowiadują się skąd się bierze lęk, jaką miał funkcję pierwotnie, a jaką pełni w dzisiejszych czasach. Autorka podkreśla, że „nie można żyć zupełnie bez lęku” i nie uchronimy dziecka przed nim. Ważne jest jednak, żeby dać dziecku narzędzia i być dla niego realnym wsparciem wtedy, kiedy lęk dziecka staje się patologiczny i uniemożliwia mu normalne funkcjonowanie. Ignorowanie emocji i lęków dziecka oraz komunikaty: „czego ty się boisz?”, „uspokój się, to nic strasznego” nie są ani konstruktywne ani wspierające. Dziecko nadal pozostaje samotne z własnym problemem. Zadaniem rodzica jest nauczenie dziecka stawiania czoła lękom i trudnościom. Ta książka powstała po to, by wyposażyć dorosłych w konkretne umiejętności i techniki, które mogą być pomocne w radzeniu sobie z obawami dzieci. Poprzez mądre wspieranie dzieci budujemy ich poczucie pewności i sprawczości. Autorka wychodzi naprzeciw rodzicom i w kolejnym rozdziale przedstawia narzędzia do wykorzystania sprawdzone przez nią wielokrotnie w swojej pracy zawodowej. Są to przede wszystkim rozmowa, zabawa, drama, relaksacja, wizualizacja, mindfulness. Opisuje także, jak wykorzystać bajki terapeutyczne, baśnie, zabawki – przytulanki, lalki, pacynki i kukiełki. • W kolejnym rozdziale autorka omawia najbardziej typowe lęki oraz formy pomocy i wsparcia dzieci przez rodziców i nauczycieli. Są to m.in. lęk przed ciemnością, przed innymi dziećmi, przed nieznanym, przed śmiercią, przed wystąpieniami publicznymi, przed klasówką itd. Walorem tego rozdziału jest jego praktyczność. Autorka opisuje, w jaki sposób można wykorzystać narzędzia przedstawione w poprzednim rozdziale. Zarówno nauczyciel jak i rodzic dostaje konkretne wskazówki, np. jak poprowadzić rozmowę, by była wspierająca, jak wykorzystać zabawę, żeby dziecko mogło przećwiczyć sytuacje, których się obawia. W swojej pracy najczęściej korzystałam z bajek terapeutycznych i baśni. Ta książka utwierdziła mnie w przekonaniu, że klasyczne baśnie są świetnym przykładem dla dzieci przedstawiającym obraz świata, w którym jest dobro, miłość, zło, niesprawiedliwość, starość, śmierć. Dzięki baśniom nie „lukrujemy” rzeczywistości, a dajemy dzieciom możliwość poszukać odpowiedzi na trudne pytania i zaakceptować fakty nieuniknione. • W kolejnych rozdziałach omówione są lęki, w których wsparcie rodzica i nauczyciela nie jest wystarczające. Są to lęki, które wymagają wsparcia terapeutycznego, specjalistycznego. Celem tego rozdziału jest przekazanie rodzicom i nauczycielom wiedzy, kiedy trzeba szukać pomocy dla dziecka, by podjąć leczenie. Autorka dzieli się tutaj także swoim doświadczeniem z pracy terapeutycznej opisując przypadki swoich pacjentów oraz dając na końcu rozdziału wskazówki do pracy z dzieckiem w domu. • Przejrzysty układ, merytoryczne podstawy, kompetentne porady, sprawdzone narzędzia oraz zrozumiały język sprawiają, że książkę czyta się przyjemnie. Najważniejsze jednak jest to, że lektura tej pozycji daje ogrom wiedzy, narzędzi do wykorzystania, poczucie sprawczości oraz wiarę, że jesteśmy kompetentni, by wspierać nasze dziecko w mierzeniu się z własnymi lękami, obawami, trudnościami. Nasze dziecko stawiając czoła swoim ograniczeniom poprzez „praktykę” wzbogaca swoje zasoby osobiste. Dla mnie niezwykle istotne jest to, że z powodzeniem mogę polecić tę książkę rodzicom dzieci, wierząc, że pomoże im zrozumieć i zaakceptować lęki swoich dzieci i świadomie towarzyszyć swoim pociechom w trudnych dla nich momentach. • Natalia Stuper • Nauczyciel wychowania przedszkolnego, nauczyciel bibliotekarz • Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Poznaniu Filia w Obornikach

Kto zamierza podczas wakacji odwiedzić Dolny Śląsk, powinien zabrać ze sobą w podróż reportaż Filipa Springera „Miedzianka. Historia znikania”. Książka nie jest nowością, powstała w 2011 roku i szybko zyskała uznanie czytelników i krytyków, była m.in. w 2012 r. nominowana do Nagrody Nike. Stanowi inspirację do wędrówki po okolicach Jeleniej Góry, a szczególnie po Rudawach Janowickich. • To właśnie tam znajduje się tytułowa Miedzianka, dziś zagubiona wśród wzgórz niewielka wioska, a przed drugą wojną światowa piękne miasteczko, do którego zjeżdżali turyści z całych Prus. Słynęło ono z walorów krajobrazowych i klimatycznych, ale także ze znakomitego piwa nazywanego „złotem z Kupferbergu”, bo taką nazwę nosiła Miedzianka do 1945 roku. Miejsce to otoczone jest tajemnicą, na przełomie lat 60-tych i 70-tych w zasadzie zniknęło z powierzchni ziemi, a mieszkańcy zostali przesiedleni do Jeleniej Góry i okolicznych miejscowości. Springer pracował nad reportażem ponad dwa lata i rozmawiał ze wszystkimi, którzy na temat Miedzianki cokolwiek wiedzieli, a przede wszystkim z jej niemieckimi i polskimi mieszkańcami. Powstała ciekawa historia o ludziach, którzy byli z nią kiedyś związani, a dziś nadal tęsknią. Wyjaśnia też autor przyczynę tragedii miasteczka, mianowicie fakt, że pod ziemią znajdowały się złoża rud, w tym miedzi, złota, a przede wszystkim uranu. Z tego powodu ciągnęły się pod nim kilometry korytarzy, sztolni, które z czasem się zapadały i powodowały zniszczenia budynków i dróg. Największe szkody poczyniła rabunkowa eksploatacja złóż uranu, którą prowadzono w latach 40-tych i 50-tych w tajemnicy pod kierunkiem specjalistów radzieckich i na potrzeby gospodarki ZSRR. Ta działalność, a także pożary, które wcześniej nawiedzały miasto, przyczyniły się do jego ruiny. • Jest to sprawnie napisana książka, czyta się ją jak powieść - nie nuży, a przynosi rzetelną wiedzę i wzruszenia. Warto odwiedzić Miedziankę, obejrzeć pozostałości domostw, kościół, który nadal stoi, choć jak niektórzy twierdzą – już dawno powinien się zapaść, można również skosztować piwa i zjeść posiłek w reaktywowanym browarze. Lektura tej książki może się przyczynić do przeżycia prawdziwej wakacyjnej przygody. Z pełnym przekonaniem polecam! • • Ewa Klimasek - PBP Oborniki

Z pełnym przekonaniem polecamy pierwszy opublikowany zbiór listów zmarłej w 2012 roku laureatki literackiej Nagrody Nobla Wisławy Szymborskiej. Dostajemy do rąk korespondencję wyjątkową – między poetką a jej wielką miłością i partnerem życiowym – prozaikiem Kornelem Filipowiczem. • Listy obejmują lata 1966-1985, od roku 1968 stają się coraz częstsze i bardziej osobiste. Ich autorzy nigdy razem nie zamieszkali, ale odwiedzali się często i spędzali ze sobą wolny czas. Chwile rozłąki wypełniali sprawozdaniami m. in. z wypraw wędkarskich Filipowicza i wyjazdów do Zakopanego Szymborskiej, pisali o postępach w pracy literackiej i o trudzie tworzenia. Na kolejnych kartach pojawiają się znajomi - głównie znane postaci z kręgu kultury - i rodzina. Najczęściej wspominani są: Ewa Lipska, Adam Włodek, Maria Jarema, Karl Dedecius, siostra Szymborskiej – Nawoja i syn Filipowicza – Al. Listy zilustrowane są rysunkami, wycinkami z gazet, czasem teksty zostały zapisane na pięknych kartach pocztowych z początku XX wieku wyszukanych w antykwariatach. Są wśród nich i takie, w których oboje wcielają się w role, ona - hrabiny Heloizy Lanckorońskiej, on – jej plenipotenta Eustachego Pobóg - Tulczyńskiego. W tle spraw prywatnych i zawodowych pojawiają się kwestie polityczne, trudności aprowizacyjne, absurdy PRL. • Wszystkie listy wzruszają troską o partnera, są pełne humoru, ironii i autoironii. Mimo mrocznych czasów i licznych problemów zdrowotnych to bardzo optymistyczna książka – ukazani zostali wyjątkowi ludzie i ich piękna historia. • Ewa Klimasek – PBP Oborniki •

Prezentujemy kolejną powieść Jerzego Pilcha - „Wiele demonów”. Kto lubi prozę tego autora, nie zawiedzie się i tym razem, znajdzie wątki znane z wcześniejszych utworów, humor, a także charakterystyczny, dobrze rozpoznawalny styl pisarza. Akcja została umieszczona w latach pięćdziesiątych na Śląsku Cieszyńskim w miejscowości Sigła, która do złudzenia przypomina Wisłę i jej „luterską” społeczność. Spotkamy tu niezwykłe postaci, odkryjemy rodzinne sekrety, ludzkie wady, namiętności i uprzedzenia. W opowiedzianej przez Pilcha historii splotą się miłość i śmierć, wierność i zdrada, a wszystko to przy okazji śledztwa prowadzonego w sprawie zniknięcia atrakcyjnej córki pastora... • Ewa Klimasek