„Dzieckiem w kolebce, kto łeb urwał hydrze…” • Syn boga Zeusa i śmiertelnicy Alkmeny został powołany do życia i zesłany na ziemię, by walczyć z chaosem (nie on ostatni). To jeden z herosów mitologii greckiej, ponad 2,5 metrowy siłacz obdarzony niezwykłym sprytem i przebiegłością. Pechowo, od urodzenia ma potężnego wroga, Herę, zazdrosną żonę Zeusa, która użyje każdej możliwości, żeby pozbyć się dowodu zdrady męża. Herakles też nie należy do świętoszków. • Jasne, że komiks przedstawia historię w skrócie, ale dzięki temu podkreśla jej ponadczasowość. Wyobraziłam sobie, że Olimp to oligarchowie, którzy muszą kontrolować resztę świata. Czynią to za pomocą intryg, sojuszy, wojen, układów i strategii. Herakles jest ich narzędziem, ale wciąż jest też w połowie jednym z nich. To dziecko zdrady, która jest dla najważniejszej królowej Olimpu nie do przełknięcia. Oczywiście interpretacja mitu jest zupełnie inna, ale przecież każdy ma prawo do własnej wariacji ;) • Herakles jest ofiarą swoich talentów i siły, cały czas toczy walkę, również ze sobą, a jego życie wcale nie należy do szczęśliwych. Myślę, że czuł zmęczenie, czy dostał na koniec nagrodę ? • „Dzieckiem w kolebce kto łeb urwał Hydrze, • Ten młody zdusi Centaury, • Piekłu ofiarę wydrze, • Do nieba pójdzie po laury.” Oda do młodości, Adam Mickiewicz • Wersja komiksowa mitu z pewnością trafi do serca wzrokowców, szata graficzna utrzymana w scenografii starożytnej Grecji przybliży klimat epoki. • Komiks jest uzupełniony o komentarz, w którym Luc Ferry, francuski filozof analizuje symbolikę i treść mitu. Polecam, ta wiedza przyda się w szkole.

Doskonale wiem, że każdy stary dom w okolicach Jeleniej Góry ma swoją historię, ukrywa tajemnicę i przechowuje skarby. Ich odkrycie, to kwestia pojawienia się właściwej osoby, dociekliwego poszukiwacza, detektywa, którego nie zatrzyma nawet strach i niesprzyjające okoliczności. • Dla Dody i Dana to miały być bardzo nudne wakacje, rodzice wyrwali ich z Krakowa i podrzucili do przedwojennego domu cioci Jadzi i Wujka Franka. Do Maciejowca, za setką zakrętów, na końcu świata. • Bez zasięgu! • Wiejską nudę gwałtownie przerywa nocne włamanie. Dorota łapie trop, a gdzie może skrywać się kolejny, jak nie w stodole, do której nie wolno im wchodzić. Znajdują obraz z postacią łudząco przypominającą podejrzanego o włam sąsiada Pana Kostucha, Chronos, Zeitdieb, Złodziej Czasu. Z obrazu wypada pierwsza wskazówka. Dorota i Daniel od tej chwili są poszukiwaczami skarbu. • Michał Kuźmiński, znany z kryminałów dla dorosłych znakomicie prowadzi akcję powieści detektywistycznej dla młodszych czytelników. Wątki śledztwa przeplata ze skomplikowaną historią mieszkańców Dolnego Śląska, przedwojennych i przesiedlonych. Odkrywa też, co jest prawdziwym skarbem. • ”Złodziej czasu” to wciągająca, lekka lektura do wspólnego, zwłaszcza tu na Dolnym Śląsku, międzypokoleniowego czytania. Dla starszych czytelników, którzy odwiedzali dziadków w przedwojennych domach i pamiętają klimat tajemnicy może mieć wymiar sentymentalny i stać się punktem wyjściowym do rozmowy o pochodzeniu naszej rodziny, o jej losach, o skarbach znalezionych po wojnie w poniemieckich domach. • Czy legendy o skarbach są prawdziwe? Oczywiście. Życzę przyjemnych chwil z „Łowcami tajemnic” licząc, że to nazwa cyklu i pojawią się kolejni młodzi detektywi, wspaniale wymyśleni przez Michała Kuźmińskiego. (JJ)

„Ciemna strona” to fikcyjna opowieść o wydarzeniach, które całkiem niedawno miały miejsce w Jesionikach i w istocie oparły swój tok i logikę na zjawiskach paranormalnych. To jest ta część świata, którego nie rozumiem i się boję. Autorka wprowadziła na scenę wyraziste postaci, jasnowidzów, uzdrowicieli, hipnotyzerów, zaprosiła do powieści duchy i nieduchy, człowieka opętanego chęcią pozostawienia po sobie śladu, agresywnego komornika i biznesmena, kobietę fatalną, smutnych panów z czasów StB i Ewangelinę, wyjątkową i według mnie kluczową bohaterkę. Ich losy przeplatają się w czasie i w różnych światach, w tajemniczych Jesionikach, które były areną procesów czarownic, procesów inkwizytora Bobliga i działalności okrutnego Hansa. Miejscu stworzonym dla starcia się światła i ciemności. Bohaterowie powieści musieli dokonać wyboru i zdecydować, czy wziąć udział w bardzo ryzykownej grze, której zasad nie znali. Uzbrojeni w przyrządy Pavlity, przy wsparciu Omy Helli – feniksa i tajemniczej Chinki mentalistki za pomocą hipnozy weszli do pałacu pamięci. Ten główny wątek jest dla mnie metaforą odwiecznej walki dobra ze złem, w której to pierwsze jest miłością i wiarą, a drugie opętaniem i pychą. Paradoksalnie w kojarzonych z ateizmem Czechach pierwiastek religijny ma w tej walce istotne znaczenie, jest brakującym elementem i szansą na powodzenie. Ale spokojnie, bez fanatyzmów J • Dałam się uwieść tej części fabuły, mimo sceptycyzmu, który wynika z własnych przekonań. Czytając, byłam nawet skłonna dać wiarę, że to mogło się wydarzyć. A to dlatego, że Markéta Pilátová wplotła w fabułę autentyczne wydarzenia i osoby, które należą do historii naszych południowych sąsiadów. Wiele z przytoczonych faktów odegrało się tuż za naszym progiem. Inne zaskoczyły mnie i wzbudziły moje zainteresowanie. Działalność praskiego Instytutu Badań nad Zajawiskami Paranormalnymi, która była elementem zimnej wojny, eksperymenty Roberta Pavlity – przyczyna otwarcia amerykańskiego programu Stargate, które przeprowadzał w podkarkonoskim uzdrowisku, uzdrowiciel i telepata Ferda, u którego leczyły się sławy, wśród nichmój ulubiony Bohumil Hrabal, obraz Tycjana w Kromierzyżu, Boblig, który działal też w księstwie nyskim, Jan z Wüstehube, który swój majątek oddał cystersom z Kamieńca Ząbkowickiego, przedwojenne praskie domy mody i wreszcie Břetislav Kafka, którego parapsychologiczne przemyślenia według mnie są motywacją podejmowanych przez bohaterów decyzji i działań. • Połączenie metafizyki, parapsychologii, fikcji i historii sprawiło, że „Ciemna strona” jest dla mnie od tygodni inspiracją do własnych poszukiwań i ciekawych odkryć. Podróżuję po nieznanych mi dotąd światach i miejscach. • Czuję, że autorka lubi swoich bohaterów, kibicuje im, ja też poczułam do niektórych sympatię, zwłaszcza do kobiet, nawet do tej, która stanęła po drugiej stronie. • Co do samej konstrukcji, jest to powieść mająca wielu narratorów, których wypowiedzi się przeplatają w wielu płaszczyznach czasowych. Wprowadza to element zmiany scenografii i perspektywy, pozwala pewnym sprawom toczyć się poza naszym wzrokiem. Na koniec jeden malusi spoiler, zakończenie, no sprytnie sobie to wymyślili!

Na pograniczu słowacko-morawskim, wśród rozsianych kopanic, w nędznych chałupach mieszkały wyjątkowe kobiety. Zajmowały się bogowaniem, to było jest ich przeznaczenie, które dziedziczyły od swoich matek. Miały dar, który sprawiał, że ich życie od wieków nie było łatwe. Zawsze stały z boku społeczeństwa, przez jednych wielbione za pomoc, przez innych prześladowane za inność i siłę. Bano się ich i próbowano się ich pozbyć. Były ofiarami procesów czarownic, tępili ich księża, wykończyła je komuna i jej służby specjalne. Opowieść Kateřiny Tučkovéj to nie romantyczna wizja czarowania i przepowiadania przyszłości w oparach ziół i przy szeptach zaklęć, nie znajdziemy w niej pięknej miłości, cudownych ozdrowień i złotego skarbu. Główna bohaterka jej powieści, Dora Idesová, ma w genach bogowanie, urodziła się w 1958 roku, w wieku 8 lat przeżyła pierwszy wstrząs, po którym, wraz z upośledzonym bratem, zamieszkała z ciotką Surmeną, mocną boginią i twardą kobietą. Zajęcie ciotki i innych bogujących kobiet były jej rzeczywistością, tak jak twarde życie w górskiej okolicy, Ten wtap zakończył się nagle i boleśnie, gdy miała 16 lat. Surmenę zabrała milicja, wytoczono jej sprawę a na koniec zamknięto w szpitalu psychiatrycznym. Prosta kobieta ze wsi została poddana wyrachowanemu przesłuchaniu, zrobiono z niej wariatkę i uniemożliwiono kontakt z Dorą. W Dorze narastała złość i chęć znalezienia prawdy, dlaczego tak się stało i kim jest ona sama. Zaczęła prowadzić prywatne śledztwo, które zaprowadziło ją do wielu archiwów, tajnych teczek, wspomnień, donosów i ludzi. Na temat bogiń napisała pracę magisterską, szukała dalej, bo wciąż czuła, że nie ma wszystkich elementów układanki. Odkryła prawdę, przebiła się przez mury milczenia, prześledziła losy wielu bogiń, opowiedziała ich historię, lata biedy i nękania, uciekania, wzajemnych oskarżeń, przekleństw, siły i strachu, kontaktów z nazistamu. To było jej dziedzictwo, przed którym nie mogła uciec. Czuła, że w niej też drzemie coś tajemniczego, nad czym nie panuje. Dopóki nosiła czerwony rzemyk od Surmeny była bezpieczna przed Mahdalką. • Książka czeskiej autorki to powieść wielowątkowa, rozgrywająca się na wielu płaszczyznach czasowych. Jej osią jest zbieranie materiałów do pracy naukowej, która ma zrehabilitować boginie, przodkinie etnografki. Nudną pracę naukową, Tučková uczyniła wciągającą i sensacyjną, każdy kolejny znaleziony materiał uzupełniał fabułę o kolejne interesujące wątki. Trzymałam kciuki za Dorę, żeby znalazła kolejne i zapełniła następne białe plamy jej pochodzenia i dziedzictwa. Ta książka to również głos w sprawie silnych kobiet, które nie przystawały do żadnego z panujących systemów, dlatego zawsze były wrogiem. Kobiet, które spajały lokalną społeczność i pozwoliły jej przetrwać, które przechowały tradycję swoich babek, ich prababek i jeszcze starszą. W większości analfabetek, które były wciągane w sprawy narodowe, jako potomkinie Słowiań, lub jedyne kontynuatorki ariogermańskich zwyczajów i tradycji. Dla komunistycznej władzy były symbolem wstecznictwa, zabobonu, elementem niebezpiecznym i nie współgrającym z socjalistycznymi ideami społecznymi. Ten system wyciągnął przeciwko nim najcięższe działa – oddanych i lojalnych działaczy. Czy boginie z Žítkovej żyły rzeczywiście? Odpowiedź na to pytanie z pewnością miałaby sens naukowy. W wymiarze symbolicznym musiały istnieć. Symboliczna w powieści jest też prawda, prawda próby wody, prawda zeznać i ekspertyz, prawda naukowych dociekań, prawda pogrzebowego śpiewaka, prawda ludzkiej pamięci i prawda milczenia i prawda o sobie.