Zbigniew Ziobro. Prawdziwe oblicze • Autor: Renata Grochal • Moja ocena: ★★★☆☆☆☆☆☆☆ (3/10) • Publikacja Renaty Grochal jest książką wyraźnie pisaną pod z góry założoną tezę, co w znacznym stopniu ogranicza jej wartość poznawczą. Choć pod względem edytorskim została przygotowana starannie — jest czytelna, estetycznie wydana i napisana przystępnym językiem — to jej zasadniczą słabością pozostaje brak analitycznego dystansu do opisywanego bohatera. Narracja ma charakter silnie fabularyzowany, a konstrukcja książki podporządkowana jest jednemu, konsekwentnie realizowanemu celowi: jednoznacznie negatywnemu przedstawieniu Zbigniewa Ziobry. • Tytułowy bohater ukazany zostaje niemal jako postać o wsze­chog­arni­ając­ej sprawczości, obdarzona niep­ropo­rcjo­naln­ie wielkim wpływem na państwo i jego instytucje. Taka perspektywa, zamiast pogłębiać zrozumienie mechanizmów władzy, prowadzi do uproszczeń i nadi­nter­pret­acji­. W efekcie książka częściej operuje sugestią i emocją niż rzetelną analizą procesów politycznych, prawnych i inst­ytuc­jona­lnyc­h, które faktycznie kształtowały wymiar sprawiedliwości w badanym okresie. • Istotnym mankamentem publikacji jest również całkowity brak prób zniuansowania obrazu głównego bohatera. Na przestrzeni ponad trzystu stron nie pojawia się właściwie żadna refleksja, która mogłaby wykraczać poza jednoznacznie krytyczną narrację. Taki sposób prowadzenia opowieści sprawia, że książka traci charakter rzetelnego reportażu czy biografii politycznej, a zbliża się raczej do publicystyki interwencyjnej. • Z perspektywy czasu interesujący okazuje się natomiast kontekst wydania książki — publikacja ukazała się w 2022 roku, a więc przed wyborami parlamentarnymi w 2023 roku. Dziś może być czytana jako dokument określonego momentu debaty publicznej i jako zapis nastrojów oraz ocen dominujących w części środowiska medialnego przed istotnymi zmianami politycznymi. W tym sensie stanowi pewien materiał źródłowy do analizy dyskursu, choć niekoniecznie do pogłębionego poznania samej postaci. • Podsumowując: Zbigniew Ziobro. Prawdziwe oblicze to książka sprawnie napisana i atrakcyjna formalnie, lecz metodologicznie słaba. Brak równowagi, krytycznego dystansu i analitycznej precyzji sprawia, że trudno traktować ją jako wiarygodne studium postaci czy epoki. Może zainteresować czytelników poszukujących publicystycznej interpretacji wydarzeń, ale rozczaruje tych, którzy oczekują pogłębionej, wielowymiarowej analizy. • 📖 23:58 · 09.02.2026 · 17/2026 · (P)

Historia Rumunii • Autor: Juliusz Demel • Moja ocena: ★★★★★★★★★☆ (9/10) • Bardzo dobra i rzetelna synteza dziejów Rumunii, wydana przez Ossolineum — wydawnictwo, które od lat kojarzy się z solidną humanistyką i wysokim poziomem edytorskim. Juliusz Demel podjął się zadania trudnego: przedstawienia skomplikowanej, wielowarstwowej historii państwa i narodu na przestrzeni wielu stuleci w stosunkowo zwartej objętości. Trzeba przyznać, że zrobił to w sposób przemyślany i zdyscyplinowany. • Autor prowadzi narrację szczegółowo, ale bez zbędnego rozwlekania wątków. Mimo że książka liczy mniej niż 500 stron, obejmuje szeroki zakres chronologiczny i porządkuje kluczowe procesy polityczne, społeczne i kulturowe, które kształtowały Rumunię. Dużym atutem publikacji jest klarowność wywodu oraz umiejętne łączenie historii wewnętrznej z kontekstem międzynarodowym — zwłaszcza w odniesieniu do wpływów osmańskich, habsburskich i rosyjskich. • Na szczególne podkreślenie zasługuje decyzja autora, by zakończyć narrację na 30 grudnia 1947 roku, czyli na abdykacji króla Michała I. Uważam to za bardzo trafne rozwiązanie. Książka wydana w 1986 roku, opisująca dzieje państwa po wprowadzeniu tzw. demokracji ludowej, mogłaby bowiem nieuchronnie nosić ślady ograniczonego obiektywizmu — wymuszonego przez ówczesny system polityczny, realia wydawnicze oraz funkcjonującą cenzurę. Takie problemy można dostrzec choćby w innych publikacjach z tego okresu, jak Historia Mongolii Ludwika Bazylowa (Ossolineum, 1981), gdzie narracja wyraźnie podporządkowana jest ideologicznym ramom epoki. • Dzięki temu zabiegowi książka Demela pozostaje spójną, wiarygodną i intelektualnie uczciwą syntezą, wolną od koniecznych wówczas dopowiedzeń i inte­rpre­tacy­jnyc­h skrótów. To praca, która mimo upływu lat wciąż broni się warsztatem, strukturą i zakresem. • Publikację polecam szczególnie mocno z jeszcze jednego powodu — w języku polskim wciąż mamy niewiele całościowych opracowań poświęconych historii Rumunii. Tym bardziej warto sięgnąć po tę pozycję, zarówno jako solidne wprowadzenie do tematu, jak i punkt odniesienia dla dalszych, bardziej szczegółowych lektur. • 📖 23:42 · 07.02.2026 · 16/2026 · (P)

Rafał. Rafał Trzaskowski w rozmowie z Donatą Subbotko • Autorzy: Donata Subbotko, Rafał Trzaskowski • Moja ocena: ★★★★★☆☆☆☆☆ (5/10) • Po książkę sięgnąłem z dużą ciekawością, przede wszystkim dlatego, że tytułowa postać reprezentuje w wielu kwestiach poglądy wyraźnie odmienne od moich własnych. Lektura pozwoliła mi jednak poznać tę perspektywę szerzej i bardziej bezpośrednio. Mam też poczucie, że książka została napisana szczerze — bez nadmiernej autocenzury i z wyraźną chęcią pokazania autora takim, jakim sam siebie postrzega. • Do niewątpliwych zalet publikacji zaliczam przystępny, łatwy w odbiorze język oraz sporą liczbę wątków biograficznych i historycznych. Opowieści dotyczące rodziny głównego bohatera, jego zaplecza kulturowego oraz drogi zawodowej tworzą spójny portret i pozwalają lepiej zrozumieć, skąd wyrastają jego poglądy oraz polityczne ambicje. • Jednocześnie książka ma dla mnie istotne słabości. Odnoszę wrażenie, że autor momentami zbyt mocno się uzewnętrznia. Szczególnie fragmenty dotyczące byłych związków — a zwłaszcza opowiadanie o byłej partnerce już na pierwszych stronach — odbieram jako niestosowne i niepotrzebne w przypadku pięć­dzie­sięc­iole­tniego mężczyzny aspirującego do najwyższych funkcji państwowych. Tego typu zwierzenia osłabiają powagę narracji i odciągają uwagę od spraw istotniejszych. • Dodatkowo w książce wyraźnie odczuwalne jest duże rozwarstwienie oraz jasno artykułowana niechęć wobec środowisk politycznych niezwiązanych z autorem. Uważam to za poważną słabość całego przesłania — zamiast budować przestrzeń dialogu i wspólnoty, narracja momentami pogłębia podziały i utwierdza czytelnika w istniejących liniach konfliktu. • Podsumowując, uważam, że książka jest warta przeczytania, szczególnie jako materiał do poznania innej perspektywy politycznej. Dla mnie osobiście lektura utwierdziła mnie w przekonaniu, że słusznie stało się, iż Rafał Trzaskowski nie został prezydentem Polski, choć jednocześnie pozwoliła mi lepiej zrozumieć jego sposób myślenia i motywacje. • Potencjalnym czytelnikom polecam zestawić tę publikację z książką „To ja. Andrzej Duda” — sam tak zrobiłem i uważam to porównanie za bardzo pouczające. Zderzenie dwóch narracji i dwóch wizji prezydentury daje znacznie pełniejszy obraz niż lektura każdej z nich osobno. • 📖 23:11 · 22.01.2026 · 7/2026 · (P)

Gorączka złota. Jak upadała Wenezuela • Autor: Tomáš Forró • Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10) • Bardzo dobry reportaż, który nie tylko przybliża dramat współczesnej Wenezueli, lecz także realnie pobudza do dalszego zgłębiania tematu. Autor podchodzi do opisywanego zagadnienia szeroko i wielowymiarowo, unikając uproszczeń oraz jedn­owym­iaro­wych­ diagnoz. Upadek państwa nie jest tu jedynie skutkiem decyzji politycznych czy gospodarczych — Forró konsekwentnie pokazuje go jako proces, który dotyka codziennego życia zwykłych ludzi. • Największą siłą tej książki jest koncentracja na „drugim człowieku”. Reportaż wypełniają historie mieszkańców Wenezueli: ich codziennych zmagań, lęków, nadziei i strategii przetrwania w rzeczywistości naznaczonej kryzysem, przemocą i brakiem perspektyw. Dzięki temu narracja zyskuje wymiar głęboko ludzki, a opisywane wydarzenia przestają być abstrakcyjnymi statystykami czy medialnymi nagłówkami. • Autor umiejętnie łączy relacje osobiste z szerszym kontekstem politycznym i ekonomicznym. Tytułowa „gorączka złota” staje się metaforą destrukcyjnych mechanizmów, które napędzały państwo przez lata, by ostatecznie doprowadzić je do katastrofy. Reportaż jest dobrze zbalansowany — emocjonalny tam, gdzie trzeba, a jednocześnie rzeczowy i analityczny. • Książkę odebrałem jako wartościową i poruszającą, a jej lektura (w moim przypadku również odsłuch) pozostawia czytelnika z potrzebą dalszego poszukiwania wiedzy o regionie i przyczynach jego obecnej sytuacji. Zdecydowanie polecam. • 📖 17:19 · 04.02.2026 · 14/2026 · (A/P)

Dobrý den. Chmiel, tożsamość i luz. Polskie mity o Czechach • Autor: Jakub Medek • Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10) • Bardzo ciekawy i potrzebny reportaż, który w przystępny, a jednocześnie pogłębiony sposób objaśnia, „czym są” współczesne Czechy oraz skąd biorą się liczne stereotypy funkcjonujące w polskim postrzeganiu tego kraju. Autor podejmuje próbę demontażu obiegowych mitów — dotyczących czeskiego luzu, stosunku do religii, historii, piwa czy mentalności — i robi to bez prot­ekcj­onal­nego­ tonu oraz bez publicystycznej przesady. • Ogromnym atutem książki jest perspektywa Jakuba Medka, wynikająca z jego podwójnego, polsko-czeskiego rodowodu. Dzięki temu narracja pozostaje wyważona i zdystansowana: autor potrafi spojrzeć na Czechy zarówno „od środka”, jak i z zewnątrz. To spojrzenie chłodne, ale życzliwe — pozbawione emocjonalnych uproszczeń, a jednocześnie pełne zrozumienia dla niuansów czeskiej tożsamości. Taka postawa budzi zaufanie czytelnika i sprawia, że książkę odbiera się jako rzetelną i uczciwą próbę opisu. • Istotnym walorem publikacji jest również szeroka perspektywa historyczna. Medek umiejętnie osadza współczesność w kontekście wydarzeń minionych, pokazując, jak doświadczenia historyczne ukształtowały czeską mentalność, stosunek do państwa, Kościoła czy ideologii. Ta warstwa historyczna nie przytłacza narracji, lecz stanowi jej solidne zaplecze interpretacyjne, co znacząco podnosi wartość reportażu. • Całość czyta (a w moim przypadku — słucha) się bardzo dobrze. Książkę odsłuchałem w formie audiobooka, który okazał się równie angażujący jak wersja papierowa i pozwolił w pełni docenić rytm oraz klarowność narracji autora. • To rewelacyjny reportaż — mądry, spokojny i pozbawiony tanich tez. Serdecznie polecam każdemu, kto chce lepiej zrozumieć Czechy, a także własne wyobrażenia na ich temat. • 📖 21:19 · 02.02.2026 · 13/2026 · (A)