Naddniestrze. Terror tożsamości • Autor: Piotr Oleksy • Moja ocena: ★★★★★★★★★☆ (9/10) • Rewelacyjna publikacja poświęcona historii oraz współczesnemu funkcjonowaniu Mołdawii i Naddniestrza — jednego z najbardziej osobliwych i najmniej zrozumianych bytów politycznych w Europie. Piotr Oleksy w sposób niezwykle rzetelny i analityczny opisuje genezę tego parapaństwa, ukazując mechanizmy jego powstania, trwania oraz konsekwencje, jakie niesie ono zarówno dla regionu, jak i dla samych jego mieszkańców. • Książka ma szeroki zakres tematyczny i wyraźnie pogłębiony charakter. Autor konsekwentnie wprowadza czytelnika w skomplikowany kontekst kulturowy, historyczny i tożsamościowy Naddniestrza, pokazując, w jaki sposób pamięć historyczna, propaganda, język oraz narracje polityczne zostały wykorzystane do zbudowania i utrwalenia odrębnej, sztucznie podtrzymywanej tożsamości. Tytułowy „terror tożsamości” nie jest tu metaforą — to realny mechanizm kontroli społecznej i ideologicznej. • Na szczególne uznanie zasługuje sposób, w jaki Oleksy łączy analizę politologiczną z wrażliwością reportażową. Publikacja nie ogranicza się wyłącznie do opisu struktur władzy czy relacji międ­zyna­rodo­wych­, lecz pokazuje również codzienne życie mieszkańców regionu, ich wybory, kompromisy i uwikłania. Dzięki temu Naddniestrze przestaje być jedynie „zamrożonym konfliktem” znanym z nagłówków, a staje się miejscem realnych ludzkich doświadczeń. • Język książki jest klarowny, precyzyjny i pozbawiony zbędnego patosu, co sprawia, że nawet złożone zagadnienia pozostają zrozumiałe dla czytelnika niezajmującego się zawodowo problematyką Europy Wschodniej. To lektura wymagająca, ale jednocześnie bardzo saty­sfak­cjon­ując­a poznawczo. • Książkę zdecydowanie polecam wszystkim zainteresowanym tematyką państw nieuznawanych, konfliktów tożsamościowych oraz geopolitycznych peryferii Europy. • 📖 12:35 · 06.01.2026 · 4/2026 · (E)

Mołdawia. Państwo niekonieczne • Autor: Kamil Całus • Moja ocena: ★★★★★★★★★☆ (9/10) • Rewelacyjny reportaż poświęcony jednemu z najmniej omawianych i jednocześnie najbardziej niedocenianych państw Europy. Kamil Całus podejmuje temat Mołdawii w sposób niezwykle rzetelny, a zarazem przystępny, pokazując kraj uwikłany w złożone zależności historyczne, polityczne i społeczne. • Całość książki okazała się dla mnie niezwykle interesująca. Autor umiejętnie prowadzi czytelnika przez skomplikowaną mozaikę tożsamościową Mołdawii, tłumacząc źródła jej słabości państwowej, wewnętrznych podziałów oraz nieustannego balansowania pomiędzy Wschodem a Zachodem. Temat jest wciągający, a opisy klarowne i dobrze uporządkowane — Całus potrafi w prosty sposób wyjaśniać kwestie, które w innych publikacjach bywają nadmiernie zawiłe. • Na szczególne uznanie zasługuje warstwa społeczna reportażu. Autor nie ogranicza się wyłącznie do analizy geopolitycznej, lecz z dużą uważnością opisuje codzienne życie mieszkańców, ich mentalność, aspiracje i rozczarowania. Dzięki temu Mołdawia przestaje być abstrakcyjnym „państwem problemowym”, a zaczyna jawić się jako realne miejsce zamieszkałe przez ludzi zmagających się z konsekwencjami historii i współczesnych wyborów politycznych. • Książka jest napisana bardzo dobrym, czytelnym językiem i zachowuje równowagę pomiędzy reportażem a analizą ekspercką. To pozycja, która nie tylko poszerza wiedzę, ale też pomaga lepiej zrozumieć region często pomijany w głównym nurcie dyskusji o Europie. • Książkę serdecznie polecam — szczególnie osobom zainteresowanym Europą Wschodnią, państwami peryferyjnymi oraz tematyką tożsamości i państwowości. • 📖 21:00 · 04.01.2026 · 3/2026 · (P)

Człowiek z Wysokiego Zamku • Autor: Philip K. Dick • Moja ocena: ★★★★★☆☆☆☆☆ (5/10) • „Człowiek z Wysokiego Zamku” to powieść, która okazała się dla mnie lekturą wyraźnie męczącą i wymagającą dużej cierpliwości. Choć doceniam jej znaczenie w historii literatury science fiction oraz popularność samej koncepcji świata alternatywnego, książka nie trafiła w mój literacki gust. • Niewątpliwym atutem powieści jest język — klarowny, składny i pozbawiony zbędnych dygresji. Philip K. Dick prowadzi narrację w sposób uporządkowany, a fabuła, mimo rozbudowanego tła politycznego i ideowego, pozostaje stosunkowo zwięzła. Widać wyraźnie, że autor miał przemyślaną wizję przedstawionego świata i konsekwentnie ją realizował. • Niestety, mimo tych zalet, sama konstrukcja alternatywnej historii nie była dla mnie wystarczająco angażująca. Wizja świata po zwycięstwie państw Osi, choć bez wątpienia intrygująca i intelektualnie prowokująca, nie wzbudziła we mnie większych emocji. Narracja często sprawiała wrażenie chłodnej i zdystansowanej, co potęgowało poczucie znużenia zamiast budować napięcie. • Mam również wrażenie, że książka bardziej zainteresuje czytelników ceniących spekulację filozoficzną i zabawę konwencją niż osoby szukające dynamicznej akcji czy silnie zarysowanych konfliktów. Dla mnie historia alternatywna pozostaje gatunkiem niszowym, do którego podchodzę z dużym dystansem — i w tym przypadku nie udało się go przełamać. • Podsumowując, „Człowiek z Wysokiego Zamku” to pozycja ważna i ambitna, jednak nie każdemu przypadnie do gustu. Doceniam jej warsztat i pomysł, lecz jako całość pozostawiła mnie raczej obojętnym i zmęczonym niż zaintrygowanym. • 📖 23:09 · 02.01.2026 · 2/2026 · (E/P)

Granice marzeń. O państwach nieuznawanych • Autor: Tomasz Grzywaczewski • Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10) • „Granice marzeń. O państwach nieuznawanych” to bardzo udana i wciągająca książka, podejmująca temat rzadko poruszany w polskiej literaturze reportażowej. Tomasz Grzywaczewski zabiera czytelnika w podróż po miejscach, które formalnie nie istnieją na mapach świata, a mimo to funkcjonują jako realne byty polityczne, społeczne i kulturowe. • Największą zaletą tej publikacji jest jej tematyka — autor z dużą swobodą i reporterskim wyczuciem opisuje losy państw, narodów i społeczności żyjących w zawieszeniu pomiędzy marzeniem o suwerenności a twardą rzeczywistością geopolityki. Grzywaczewski nie ogranicza się jedynie do faktografii; równie ważne są dla niego ludzkie historie, codzienne życie mieszkańców oraz ich poczucie tożsamości, często budowane wbrew międzynarodowym układom i decyzjom wielkich mocarstw. • Forma książki jest bardzo przystępna — narracja wciąga, reportaże czyta się płynnie, a całość została napisana klarownym, dynamicznym językiem. Autor potrafi tłumaczyć skomplikowane zagadnienia polityczne i historyczne w sposób zrozumiały, nie popadając przy tym w nadmierne uproszczenia. Dzięki temu książka trafia zarówno do czytelników zain­tere­sowa­nych­ geopolityką, jak i do osób, które dopiero zaczynają zgłębiać tę tematykę. • „Granice marzeń” to również ważna refleksja nad pojęciem państwowości, granic oraz prawa do samostanowienia. Publikacja uświadamia, jak krucha i umowna bywa mapa świata oraz jak bardzo losy całych społeczności zależą od decyzji podejmowanych daleko poza ich granicami. • Zdecydowanie warto sięgnąć po tę książkę — to solidny, interesujący reportaż, który poszerza horyzonty i skłania do myślenia. • 📖 21:54 · 02.01.2026 · 1/2026 · (P)

Na ziemi Izraela • Autor: Amos Oz • Moja ocena: ★★★★★★★★★☆ (9/10) • „Na ziemi Izraela” to wyjątkowa i niezwykle wartościowa publikacja, w której Amos Oz podejmuje próbę opisania izraelskiej rzeczywistości w sposób daleki od uproszczeń i publ­icys­tycz­nych­ skrótów myślowych. Autor oddaje głos ludziom reprezentującym bardzo różne środowiska, poglądy i doświadczenia, dzięki czemu czytelnik otrzymuje wielowymiarowy obraz kraju naznaczonego konfliktem, historią i sprzecznościami. • Siłą tej książki jest perspektywa — spokojna, refleksyjna i empatyczna. Oz nie moralizuje, nie narzuca interpretacji, lecz uważnie słucha i pozwala bohaterom mówić własnym głosem. To właśnie ta optyka, często niezrozumiała lub upraszczana w zachodnim dyskursie, czyni lekturę tak cenną. Autor pokazuje Izrael jako przestrzeń napięć, kompromisów i codziennych wyborów, a nie jedynie jako symbol konfliktu politycznego. • Język książki jest klarowny, oszczędny i bardzo precyzyjny, co dodatkowo wzmacnia przekaz. Każdy rozdział wnosi coś istotnego i skłania do refleksji nad tożsamością, historią oraz trudnym procesem współistnienia różnych narracji w jednym państwie. To lektura wymagająca uważności, ale jednocześnie niezwykle saty­sfak­cjon­ując­a intelektualnie. • „Na ziemi Izraela” to książka zdecydowanie warta przeczytania — szczególnie dla osób, które chcą zrozumieć Bliski Wschód nie przez pryzmat nagłówków, lecz ludzkich historii i rozmów. Jedna z tych publikacji, które zostają z czytelnikiem na długo po zakończeniu lektury. • 📖 12:48 · 27.12.2025 · 117/2025