Końce światów

Końce światów • Autor: Ziemowit Szczerek • Moja ocena: ★★★★★★★★☆☆ (8/10) • To dość ciekawy, a zarazem literacko udany zbiór reportaży. Już sam tytuł trafnie oddaje główny temat książki — autor zabiera nas bowiem na pogranicza, przy czym nie chodzi tu wyłącznie o granice państw, lecz przede wszystkim o miejsca, w których spotykają się, przenikają i niekiedy ścierają różne kultury oraz tożsamości. Szczerek potrafi zatrzymać się nad takimi obszarami i pokazać ich specyfikę, nie ograniczając się do prostego opisu odwiedzanych miejsc. To podróż przez tereny niejednokrotnie piękne, a wręcz bajeczne, ale zarazem interesujące ze względu na swoją odmienność i kulturową złożoność. • Książka ma przy tym wyraźnie zarysowany podział. W pierwszej części ponownie trafiamy w rejony, które kojarzą się z reporterskimi wyprawami Ryszarda Kapuścińskiego. Szczerek nie nawiązuje do niego bezpośrednio, odwołuje się natomiast do bliskiego mi Góreckiego. To skojarzenie jest dla mnie istotne, ponieważ nadaje tej części dodatkowy kontekst i pozwala spojrzeć na opisywane miejsca również przez pryzmat wcześniejszych reporterskich doświadczeń. W drugiej części autor przenosi nas już na bliższe nam, europejskie podwórko. Zmienia się geograficzna perspektywa, ale pozostaje zainteresowanie miejscami, w których granice kulturowe i tożsamościowe okazują się równie istotne jak te wyznaczone na mapie. • Podczas lektury pojawiła się jednak pewna wątpliwość dotycząca przygotowania autora do podróży, a konkretnie jego znajomości kultur, z którymi się styka. Zastanawiałem się, na ile przed wyjazdem zgłębiał ich specyfikę i lokalne uwarunkowania. Zwróciłem na to uwagę między innymi przy okazji deklarowania przez niego ateizmu w kręgu kultury muzułmańskiej. Nie chodzi mi o samo przekonanie autora, lecz o kontekst, w którym zostaje ono ujawnione. W takich sytuacjach znajomość lokalnych obyczajów i społecznej wrażliwości może mieć znaczenie, a otwarte manifestowanie podobnych poglądów nie wszędzie jest czymś równie naturalnym czy dobrze przyjmowanym. To jednak drobna uwaga, pewien szczegół, który można wychwycić podczas lektury, a nie zarzut przekreślający wartość całej publikacji. • Ostatecznie „Końce światów” to książka niezmiernie interesująca, zarówno ze względu na wybór odwiedzanych miejsc, jak i sposób ich literackiego przedstawienia. Szczerek potrafi zainteresować czytelnika pograniczami, które nie są jedynie liniami oddzielającymi państwa, lecz przestrzeniami spotkania różnych światów. Moje zastrzeżenia dotyczą raczej pojedynczych szczegółów i pytań o reporterskie przygotowanie niż ogólnej jakości tekstu. Ocena 8/10 wydaje mi się więc w pełni uzasadniona. • 📖 13:33 · 23.10.2026 · 106/2026 · (P)