Miejska Biblioteka Publiczna w Łomży zaprasza na spotkanie autorskie z Jakubem Ćwiekiem – pisarzem, twórcą bestsellerowych serii fantastycznych, autora kryminałów i literatury sensacyjnej. Spotkanie odbędzie się 15 października 2026 roku o godz. 17.00 w Hali Kultury w Łomży.

Jakub Ćwiek od ponad 20 lat obecny jest na polskim rynku wydawniczym. Czytelnicy znają go przede wszystkim jako autora bestsellerowych cykli „Kłamca” i „Chłopcy”, a także horroru „Ciemność płonie” oraz kryminałów noir z serii „Grimm City”. W ostatnich latach pisarz coraz częściej sięga po literaturę crime, poszukując w niej nowych możliwości opowiadania historii.

Jednym z efektów tych poszukiwań jest seria „Drelich” – literatura sensacyjna, która czerpie z konwencji gatunku, jednocześnie stawiając na wiarygodność przedstawianych wydarzeń. Powieść doczekała się ekranizacji z Filipem Pławiakiem w roli tytułowej.

Ćwiek jest również autorem książek, w których kryminalna intryga spotyka się z czarnym humorem i popkulturowymi odniesieniami. Za powieść „Sues Dei” został nominowany do Nagrody Wielkiego Kalibru, natomiast w „Szwindlu” przygląda się światu oszustw i ludzi, którzy potrafią wykorzystać cudzą łatwowierność.

Podczas spotkania w Łomży z pewnością nie zabraknie rozmowy o literaturze, procesie twórczym, zmieniających się gatunkach i inspiracjach autora. Będzie to także okazja, by poznać bliżej człowieka, który od lat z powodzeniem porusza się pomiędzy fantastyką, horrorem, kryminałem i sensacją.

Spotkanie poprowadzi Agnieszka Włoka.

Wydarzenie odbywa się w ramach projektu „Bibliotekarz Jutra – AI, kompetencje i dobrostan”, realizowanego przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Łomży.

📅 15 października 2026 r.
⏰ godz. 17.00
📍 Hala Kultury w Łomży, Stary Rynek 6

Serdecznie zapraszamy wszystkich miłośników literatury – zarówno tych, którzy od lat sięgają po książki Jakuba Ćwieka, jak i tych, którzy dopiero chcą rozpocząć swoją przygodę z jego twórczością.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Partnerstwo dla Książki”.

W 1944 roku, wraz z wkroczeniem Armii Czerwonej na ziemie polskie, zakończyła się niemiecka okupacja, jednak Polska nie odzyskała pełnej niepodległości. Władzę stopniowo przejmowali komuniści wspierani przez Związek Sowiecki, a żołnierze Polskiego Państwa Podziemnego byli aresztowani, poddawani represjom i wywożeni w głąb ZSRR. Wielu z nich nie złożyło broni, nie godząc się na narzucony ustrój oraz polityczną zależność od Moskwy.
Ich walka miała niewielkie szanse na powodzenie, jednak pozostawali wierni złożonej przysiędze i idei niepodległej Polski. Za swoją postawę często płacili najwyższą cenę – utratą wolności, zdrowia, a niejednokrotnie także życia.
Określenie „Żołnierze Wyklęci” odnosi się do żołnierzy polskiego powojennego podziemia niep­odle­głoś­ciow­ego i anty­komu­nist­yczn­ego. Walczyli o suwerenność państwa polskiego oraz prawo społeczeństwa do samostanowienia. Wielu z nich zostało zamordowanych, pochowanych w bezimiennych grobach i przez dziesięciolecia skazanych na zapomnienie.

W 2011 roku Sejm Rzec­zypo­spol­itej­ Polskiej ustanowił 1 marca Narodowym Dniem Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Zgodnie z ustawą święto ustanowiono:
„w hołdzie Żołnierzom Wyklętym – bohaterom Powstania Anty­komu­nist­yczn­ego, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urze­czyw­istn­ieni­a dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu”.
Jedną z postaci powojennego podziemia niep­odle­głoś­ciow­ego związanych z ziemią łomżyńską był major Jan Tabortowski ps. „Bruzda”.

Jan Tabortowski „Bruzda”
Jan Tabortowski urodził się 16 października 1906 roku w Nowogródku, w rodzinie o tradycjach wojskowych i niep­odle­głoś­ciow­ych. Kształcił się w szkołach wojskowych, a następnie ukończył Oficerską Szkołę Artylerii w Toruniu. Służył w 1. Dywizjonie Pociągów Pancernych w Legionowie, gdzie był zastępcą dowódcy pociągu pancernego „Danuta”.
We wrześniu 1939 roku uczestniczył w walkach kampanii obronnej, m.in. w bitwie nad Bzurą. Dostał się do niemieckiej niewoli, z której zdołał uciec. W czasie okupacji niemieckiej działał w konspiracji. Od lipca 1940 roku pełnił funkcję komendanta Obwodu Bielsk Podlaski Związku Walki Zbrojnej, a od 1942 roku był inspektorem Inspektoratu Łomża Armii Krajowej. 22 listopada wraz z innymi dowódcami łomżyńskiego podziemia został aresztowany i osadzony w łomżyńskim więzieniu, z którego w styczniu 1943 roku dzięki pomocy z zewnątrz, udało się zbiec. W późniejszym okresie, jak też po zakończeniu wojny nie zaprzestał działalności konspiracyjnej.

Partyzantka „Bruzdy”
Major Jan Tabortowski stał się jednym z najważniejszych dowódców powojennego podziemia niep­odle­głoś­ciow­ego na ziemi łomżyńskiej. Przeprowadził szereg akcji przeciwko aparatowi bezpieczeństwa nowej władzy.
W kwietniu 1945 roku, stojąc na czele kilkuosobowego patrolu, przeprowadził akcję odbicia ze szpitala w Białymstoku swojej łączniczki Franciszki Ramotowskiej ps. „Iskra”.
Szczególnie spektakularną akcją było opanowanie Grajewa w nocy z 8 na 9 maja 1945 roku. Oddział dowodzony przez Tabortowskiego, liczący około 200 partyzantów, zajął miasto, a następnie rozbił areszty Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, uwalniając ponad stu więźniów.
25 marca 1947 roku, korzystając z ogłoszonej amnestii, Jan Tabortowski ujawnił się w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Łomży. Wyjechał następnie do Warszawy, gdzie podjął pracę. Mimo ujawnienia pozostawał pod obserwacją aparatu bezpieczeństwa. Nie mógł znaleźć stałego zatrudnienia ani mieszkania, a jego sytuacja życiowa stawała się coraz trudniejsza.
W obawie przed ponownym aresztowaniem opuścił Warszawę i powrócił na ziemię łomżyńską. Spotkał się tu ze Stanisławem Cieślewskim ps. „Lipiec” i ponownie podjął działalność konspiracyjną.
W latach 1950–1953 przez oddział dowodzony przez „Bruzdę” przewinęło się łącznie 11 osób. Zazwyczaj grupa liczyła zaledwie dwie lub trzy osoby. Pokazuje to zmianę charakteru działalności podziemia – z dużych, regularnych oddziałów partyzanckich na niewielkie grupy ukrywających się żołnierzy.

Ostatnia walka
Ostatnia akcja Jana Tabortowskiego miała miejsce w 1954 roku w Przytułach. Podczas próby rozbrojenia miejscowego posterunku Milicji Obywatelskiej doszło do walki, w której major „Bruzda” został ciężko ranny.
Nie był już w stanie uciekać. Na własną prośbę został dobity przez Stanisława Marchewkę ps. „Ryba”.
Jan Tabortowski ps. „Bruzda” spędził w konspiracji łącznie 11 lat. Był jednym z ostatnich oficerów zawodowych Wojska Polskiego, którzy polegli z bronią w ręku w walce przeciwko komunistycznemu aparatowi bezpieczeństwa.
Za swoją służbę został odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych, Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Pośmiertnie Prezydent Rzec­zypo­spol­itej­ Polskiej odznaczył go Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.
Miejsce pamięci na łomżyńskim cmentarzu
W niedzielę 27 września 2026 roku na cmentarzu parafialnym w Łomży odsłonięto obelisk poświęcony czterem dowódcom łomżyńskich struktur ZWZ-AK-AKO-WiN: kpt. Franciszkowi Skowronkowi ps. „Jackowski”, kpt. Hieronimowi Łagodzie ps. „Lak”, mjr. Stanisławowi Cieślewskiemu ps. „Lipiec” oraz mjr. Janowi Tabortowskiemu ps. „Bruzda”.
„To miejsce pamięci oficerów, którzy podczas II wojny światowej poświęcili zdrowie, życie i szczęście swoich najbliższych w imię najwyższego dobra – walki o wolność Ojczyzny”
– mówił dr hab. Krzysztof Sychowicz, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku.

Wystawa prezentuje materiały pochodzące głównie ze zbiorów regionalnych Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łomży (książki, artykuły z wydawnictw zwartych i czasopism), przybliżające sylwetkę majora Jana Tabortowskiego „Bruzdy” oraz historię powojennego podziemia niep­odle­głoś­ciow­ego na ziemi łomżyńskiej. W niewielkim stopniu skorzystano także z zasobów internetowych.

Źródła:

„Ostatni komendanci – ostatni żołnierze : 1951-1963” red. Grzegorz Kuczyński, Warszawa, 2013.
Joanna Wieliczka-Szarkowa, „Żołnierze wyklęci : niezłomni bohaterowie”, Kraków, 2013.
Jan Tabortowski- strona internetowa IPN podz­iemi­ezbr­ojne­.ipn.gov.pl [dostęp 30.09.2026]
„Nowy pomnik dla dowódców łomżyńskiego podziemia” artykuł w portalu 4lomża.pl 4lomza.pl [dostęp 30.09.2026]

Tegoroczna Noc Bibliotek odbyła się pod hasłem „Biblioteka się sprawdza”. Z pełnym przekonaniem, możemy powiedzieć, że sprawdziła się idealnie: na nudę, smutek i ciekawość! Nasza biblioteka tętniła życiem, śmiechem i dobrą energią.

Tego dnia na dzieci czekały:

Gimnastyka dla smyka – szalone zabawy ruchowe przy muzyce rozgrzały i rozkręciły na dobre naszych uczestników. Udowodniliśmy, że biblioteka to nie tylko cisza, ale też świetna zabawa w ruchu!
Lampiony z papieru – podczas warsztatów plastycznych wyczarowaliśmy piękne, papierowe lampiony, które rozświetliły biblioteczne zakamarki magicznym blaskiem. Na pewno będą też ozdobą dziecięcych pokoi w te jesienne wieczory.
Głośne czytanie – pod osłoną nocy wspólnie przenieśliśmy się w czasie i przestrzeni, słuchając fragmentu fascynującej książki Rafała Witka „Maliny zza żelaznej kurtyny”. Czytanie na głos ma niezwykłą moc!
Nocna podróż między regałami – to było prawdziwe wyzwanie dla kreatywnych głów! Wytropiliśmy ukryte na półkach tytuły i stworzyliśmy z nich zupełnie nowe, zabawne i zaskakujące opowiadania. Wyobraźnia nas nie opuszczała!
Wieczór filmowy – na koniec pozwoliliśmy sobie na chwilę wytchnienia i wspólne oglądanie. Projekcja filmu była idealnym zwieńczeniem tej pełnej wrażeń nocy.

Cieszymy się, że spędziliście ten czas z nami! Do zobaczenia na kolejnych spotkaniach!