Czy granice, które napotykamy w życiu, naprawdę istnieją? Czy samotność zawsze oznacza bycie samemu? I co sprawia, że człowiek decyduje się przekroczyć to, co wydawało mu się wcześniej niep­rzek­racz­alne­?

To właśnie wokół takich pytań koncentrowało się spotkanie z Markiem Kamińskim, które odbyło się 6 października w Hali Kultury w Łomży. Gościem Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łomży był człowiek, którego doświadczenia z najbardziej odległych zakątków świata stały się punktem wyjścia do rozmowy o sprawach znacznie bliższych każdemu z nas.

Spotkanie poprowadził Krystian Kosakowski.

Marek Kamiński jest znany przede wszystkim jako podróżnik i polarnik, zdobywca obu biegunów Ziemi. Jednak tym razem jego wyprawy nie były najważniejsze. Stały się raczej pretekstem do rozmowy o tym, co dzieje się z człowiekiem wtedy, gdy zostaje sam ze sobą, kiedy musi zmierzyć się z własnym lękiem, słabością, zmęczeniem czy świadomością własnych ograniczeń.

Rozmowa szybko przekroczyła więc granice geograficzne.

Jednym z jej ważnych tematów była samotność. Ta fizyczna, której doświadcza się podczas długiej wyprawy, ale również ta znacznie bardziej uniwersalna – obecna w życiu każdego człowieka. Marek Kamiński mówił o samotności nie tylko jako o trudnym doświadczeniu, ale także jako o przestrzeni, w której można lepiej usłyszeć samego siebie. W świecie pełnym bodźców, informacji i nieustannego kontaktu z innymi ludźmi samotność może stać się czasem potrzebnym zatrzymaniem.

Pojawił się również temat granic. Tych, które wyznacza nam świat, ale przede wszystkim tych, które stawiamy sobie sami. Czy rzeczywiście wiemy, na co nas stać? Czy granica naszych możliwości znajduje się tam, gdzie ją dostrzegamy, czy może dopiero tam, gdzie zdecydujemy się ją przesunąć?

W doświadczeniach Marka Kamińskiego ważne miejsce zajmuje właśnie moment przekraczania granicy – niekoniecznie tej spektakularnej, związanej z ekstremalnym wysiłkiem. Czasem może być nią decyzja o zmianie, wyjściu z utartego schematu, podjęciu ryzyka czy zmierzeniu się z czymś, czego się boimy.

W tej rozmowie nie chodziło jednak o proste recepty. Przeciwnie – wiele pytań pozostało otwartych. I chyba właśnie w tym tkwiła wartość tego spotkania. Zamiast gotowych odpowiedzi pojawiła się przestrzeń do własnych przemyśleń.

Bo czym właściwie jest odwaga? Czy zawsze oznacza brak strachu? Czy można być silnym, przyznając się do własnej słabości? Czy człowiek może poznać siebie bez doświadczenia samotności? I wreszcie – dokąd tak naprawdę zmierzamy, kiedy wyruszamy w swoją drogę?

Publiczność miała możliwość zadawania pytań, dzięki czemu spotkanie nabrało jeszcze bardziej osobistego charakteru. Była to rozmowa nie tyle o zdobywaniu kolejnych miejsc, ile o zdobywaniu świadomości siebie.

Marek Kamiński pokazał, że doświadczenie wyprawy może być czymś więcej niż opowieścią o pokonanych kilometrach. Może stać się sposobem patrzenia na życie. Na jego trudniejsze momenty, niepewność, samotność, potrzebę poszukiwania i ciągłe przekraczanie własnych granic.

I być może właśnie dlatego po tym spotkaniu nie wychodzi się z głową pełną informacji o biegunach, lecz z kilkoma pytaniami, które zaczynają dotyczyć nas samych.

Za tę rozmowę – pełną refleksji, pytań i nieoczywistych odpowiedzi – dziękujemy Markowi Kamińskiemu. Dziękujemy również Krystianowi Kosakowskiemu za poprowadzenie spotkania, a wszystkim uczestnikom za obecność i uważność, z jaką towarzyszyli naszemu gościowi.

Być może najważniejsza podróż nie prowadzi wcale na koniec świata. Czasem prowadzi po prostu… w głąb siebie.

Szczepan Twardoch laureatem Nagrody Literackiej Nike 2026 za powieść „Null”

Szczepan Twardoch został laureatem Nagrody Literackiej Nike 2026. Jury tegorocznej edycji najważniejszego polskiego wyróżnienia literackiego doceniło jego powieść „Null”, opublikowaną przez Wydawnictwo Marginesy. Książka otrzymała wcześniej także Nike Czytelników, co oznacza, że tegoroczny werdykt okazał się podwójnym sukcesem autora.

Gala Nagrody Literackiej Nike odbyła się 4 października 2026 roku w Warszawie. Spośród siedmiu finalistów jury wybrało właśnie „Null” – powieść, która podejmuje jeden z najt­rudn­iejs­zych­ i najbardziej aktualnych tematów współczesności: doświadczenie wojny w Ukrainie.

„Null” to opowieść o wojnie oglądanej z perspektywy pierwszej linii frontu. Tytułowy „null” oznacza miejsce najbardziej wysunięte na front – przestrzeń, w której codzienność wyznaczają drony, ostrzał, błoto, strach i nieustanna świadomość zagrożenia.

Głównym bohaterem powieści jest żołnierz posługujący się pseudonimem Koń. Porzuca swoje dotychczasowe życie w Polsce i trafia na front wojny w Ukrainie. Wraz z innymi żołnierzami doświadcza ekstremalnych warunków, mierząc się nie tylko z fizycznym zagrożeniem, ale także z własnymi lękami, pamięcią, samotnością i pytaniami o sens walki.

Twardoch nie tworzy jednak klasycznej opowieści wojennej. „Null” jest przede wszystkim próbą pokazania, co wojna robi z człowiekiem – jak wpływa na jego psychikę, relacje z innymi, system wartości i sposób postrzegania świata. To literatura pozbawiona romantycznego obrazu wojny, skupiona na jej brutalności i konsekwencjach.

Powieść wyrasta również z osobistych doświadczeń autora związanych z jego wielokrotnymi wyjazdami do Ukrainy. Twardoch od lat angażuje się w pomoc Ukrainie, a podczas swoich pobytów przebywał między innymi w pobliżu linii frontu i na pozycjach operatorów dronów.

„Nie wszystko, co jest opisane w książce, widziałem na własne oczy. Gdybym widział, to bym tutaj nie rozmawiał z państwem” – mówił pisarz podczas spotkania w Studiu im. Agnieszki Osieckiej w lutym 2025 roku. Jak wyjaśniał, część opisanych doświadczeń poznał dzięki rozmowom i obserwacjom podczas pobytów w Ukrainie.

Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że „Null” został doceniony zarówno przez profesjonalne jury, jak i przez czytelników. 2 października książka otrzymała Nagrodę Nike Czytelników 2026, zdobywając najwięcej głosów w plebiscycie „Gazety Wyborczej”. Dla Twardocha jest to już drugie zwycięstwo w tym plebiscycie – w 2013 roku czytelnicy nagrodzili jego „Morfinę”.

Tegoroczny sukces „Null” ma więc szczególny wymiar. Powieść, która mierzy się z doświadczeniem wojny toczącej się tuż za polską granicą, została uznana za najważniejszą książkę spośród siedmiu finalistów Nagrody Literackiej Nike 2026, a jednocześnie zdobyła uznanie tysięcy czytelników.

Szczepan Twardoch po raz pierwszy został laureatem głównej Nagrody Literackiej Nike. „Null” okazał się natomiast książką, która w tegorocznej edycji połączyła werdykt jury i głos czytelników. To niewątpliwie jeden z najważniejszych literackich sukcesów 2026 roku.

Kontrola księgozbioru Czytelni Głównej

Drodzy Czytelnicy, informujemy, że w związku z kontrolą księgozbioru Czytelnia Główna Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łomży )ul. Długa 13) będzie nieczynna w dniach 5–7 października 2026 r.

Za utrudnienia i konieczność krótkiej przerwy w korzystaniu z Czytelni przepraszamy i dziękujemy za wyrozumiałość.

Zapraszamy ponownie od 8 października!